vô ngã, bản ngã & đại ngã

Thưa thầy,

Khi thầy chỉ cho con về điển tích Anuruddha đã từng hỏi đức Phật: Vì sao con thường chánh niệm tỉnh giác mà vẫn còn trạo cử? Phật chỉ ra rằng: Vì chưa thể nhập giới Bất Tử (Niết-bàn: không sinh-hữu-tác-thành). Nghĩa là vẫn còn hữu-tướng-tác-cầu, tức đàng sau chánh niệm tỉnh giác đó vẫn tiềm ẩn một ước mơ trở thành mục đích lý tưởng, thì con đã quan sát cẩn thận tâm mình và vỡ ra sự thật.

Con xin tạ ơn thầy kê đúng thuốc cho con.

Sau lần này, con thực sự ngấm từ “thận trọng” khi quan sát mà thầy vẫn nói. Con cứ tưởng mình đã biết cách quan sát diễn biến của tâm là xong việc, nhưng khi kẹt trong nỗi buồn 6 tháng trời thì con biết có gì sai rồi, nhưng tự mình không gỡ được. Hoá ra câu chuyện mà tâm con kể lể, thì thầm, xúi giục con vẫn cùng mô típ, nhưng thay đổi bối cảnh và nội dung nên con không nhận ra, và con giật mình vì nó quá tinh vi, biến hoá. Con đã biến quan sát tỉnh biết thành công cụ để mong đổi đời, nghĩ là chuyển hoá các việc bất như ý nhưng thật ra vẫn là muốn kiểm soát cuộc sống, con đã chủ quan vì nghĩ mình đã biết cách, biết thực tại, tự tánh. Con vẫn nuôi dưỡng mong mọi thứ và chính mình sẽ ngày càng tốt hơn, xịn hơn. Vì lẽ đó mà tận sâu con không vừa lòng với hiện tại. Con tưởng con đã buông bỏ, nhưng hoá ra cái buông của con ở mức thô sơ, giờ nó biến thành câu chuyện tâm linh, tỉnh biết nghe hay ho, vĩ đại hơn nhưng bản chất tâm của con vẫn liên tục xúi giục con “mày phải thành tựu và trở thành cái gì đó chứ”.

Sau lần này con thật sự giật mình và thận trọng để ý, không sung sướng như trẻ con được quà nữa thầy ạ.

Và cách đây 2 hôm thì nó lại xúi con phải làm cái gì đó xịn xò đi, nhưng lần này con nhận ra ngay lúc nó đang thúc đẩy con thầy ạ. Nhanh hơn 6 tháng vừa rồi. Con sợ quá vì trước giờ cứ chạy liên hồi vì lời xúi thì thầm trong đầu tinh vi và biến đổi kỳ ảo.

Con xin trình thầy và tạ ơn thầy chỉ dẫn cho con.

Kính Thầy,

Con xin phép được hỏi Thầy chỗ con đang không biết.

Có một câu hỏi về Tuệ và được Thầy giải thích là: "Tuệ, trí tuệ hay tuệ giác là sự thấy biết trực tiếp và thanh tịnh trong sáng từ tánh biết (pabhassara citta), không qua khái niệm của tưởng tri hay ý thức lý trí."

Vậy khi có người nói với con bằng thái độ phê phán/tán thưởng một thứ gì đó và muốn con cho ý kiến, con chỉ nhìn việc đó không có tâm phân biệt khen chê hay theo kinh nghiệm riêng, con thấy nó có nhiều mặt của vấn đề này, và con thấy người kia thì khen chê theo cái thấy của bản ngã người đó. Con đã lựa lời phù hợp để nói với người kia hoặc là từ chối không nói vì nếu nói sẽ gây ra mâu thuẫn. Trong đầu của con nó tự động làm việc như vậy, không có sự công kích. Tuy nhiên cũng có lúc nó chán ngán bất lực, có lúc nó hoan hỷ mừng vui, con thấy trạng thái tâm như vậy.

Vậy cái đầu con nó hoạt động như thế có phải chỉ đang là tưởng tri, lý trí không?

Con cảm ơn Thầy đã đọc câu hỏi, kính chúc Thầy luôn mạnh khoẻ.

Con kính bạch trên Sư Ông,

Hồi nãy dự lễ đặt bát tâm con đã khởi lên 1 số vọng niệm tiêu cực. Do lúc đó con làm hơi nhanh và bất cẩn, nên con sợ bánh chocopie dâng Chư Tăng bị nhàu nát, rồi lại sợ Tứ vật dụng khi bỏ vào phong bì bị rách nữa ạ. Những vọng niệm tiêu cực đó không quá nghiêm trọng nhưng nó khiến con có ít nhiều phân tâm khi nghe tụng kinh ạ. Con thấy rằng đằng sau vọng niệm đó ẩn chứa “cái tôi”, và “cái của tôi”, tuy nó biện minh rằng sợ Chư Tăng không nhận được đồ dâng, nhưng thật ra mình chỉ biết lo phần dâng “của mình” chứ không phải “của người khác”, có lẽ vì vô thức còn sợ quả phước không trọn vẹn ạ.

Con xin không thêm không bớt, chỉ xin trình bày lên Sư Ông những vọng niệm như vậy xen vào trong buổi đặt bát ạ.

Mong Chư Tăng, Tu Nữ cùng các Thí Chủ được an vui lâu dài!