Q: Kính bạch Thầy, <p Xin thầy giảng cho con hiểu ý nghĩa của câu: Ngã, nhân, chúng sanh, thọ giả. <p Con xin cám ơn Thầy.

Chấp ngã có 4 hình thức: hoặc cho ta là một tự ngã (atta = ngã), là một cá nhân (puggala = nhân), là một sinh loại (satta), hoặc là một mạng sống (jìva).

Q: Kính bạch thầy, con muốn hỏi một câu, chắc hơi ngô nghê nhưng dạo này nó cứ luẩn quẩn trong đầu con. <p Mỗi người đều đi theo nghiệp quả của chính mình, nổi trôi trong bể sinh tử luân hồi, những người có phước báu thì được sanh làm người hoặc nơi nhàn cảnh, còn những người ác hoặc thiếu phước thì đầu thai làm súc sanh, ngạ quỷ, vậy những vật vô tri vô giác như hoa cỏ cũng có sinh diệt vô thường thì do nhân nào kết thành hả thầy? Tại nhiều khi con có suy nghĩ phàm là ai, người thánh hay con vật đêù có ý thức, đã có ý thức lúc nào dù muốn dù không đều có hỷ, nộ, ái, ố, chỉ quan trọng là mình điều chỉnh lựa chọn cảm xúc cho mình, nhiều khi mình buồn biết mình buồn là chánh niệm phải không thầy? Nhưng cố gắng thoát khỏi cảm giác ấy thì lại rơi vào tham, vậy những lúc như vậy muốn để thuận duyên là sao thầy, và phải tu tập như thế nào để có tâm không thầy, tức là khi mình làm việc gì cũng không để bị dính mắc, lôi cuốn. <p Xin thầy giải đáp giúp con. Con xin cúi đầu đảnh lễ thầy, mong thầy thân tâm thường an lạc.

1) Vật vô tri do duyên tự nhiên sinh là chính, vật hữu thức do nhân tạo tác sinh là chính, nên mới phân biệt 2 nhóm chúng sinh hữu tình và chúng sinh vô tình. Chúng sinh vô tình được vận hành bởi 3 quy luật utu niyama (thời tiết), bija niyama (giống loại) và dhamma niyama (vật lý, quang học, hoá học v.v...). Chúng sinh hữu tình ngoài 3 quy luật trên còn được vận hành bởi quy luật citta niyama (tâm) và kamma niyama (nghiệp). Sự khác biệt giữa vật vô tri và hữu tri là như vậy. 2) Vật vô tri sống tuỳ duyên thuận pháp theo 3 quy luật thiên nhiên như đã nói trên, còn vật hữu tri có tánh biết biểu hiện qua các tướng: tâm, thức và tuệ nên có tưởng tri, thức tri, tuệ tri với 121 tướng của tánh biết. Vật hữu tri sống tuỳ duyên thuận pháp được nhờ tuệ tri, tức sự thấy biết thanh tịnh trong sáng của tự tánh gọi là pabhassara citta, người giác ngộ là trở về phát huy tánh biết rỗng lặng trong sáng này. Khi con trở về trọn vẹn tỉnh thức trong sáng với thực tại, như khi sân chỉ thấy sân một cách khách quan trung thực chứ không để bản ngã chủ quan xen vào can thiệp theo quan niệm của nó chính là tuỳ duyên thuận pháp. Nếu không thì con chỉ lăng xăng "tạo duyên để thuận ngã".

Question 1

Con kính lễ Thầy! Chiều nay chị bạn con có trao đổi với con một vấn đề mà chị đang thắc mắc nhờ con hỏi Thầy dùm.

Vấn đề là chị nghe pháp của rất nhiều giảng sư, chị rất kính tin Tam Bảo và lo cho Tam Bảo giống như bà Visakhā thời Đức Phật vậy. Ba mẹ chị rất tốt, hiền lành, trước khi mất niệm Phật ra đi mỉm cười thật nhẹ nhàng. Nhưng bản thân chị thì muốn nghiên cứu hệ Nguyên Thủy, mặc dù nghe pháp nhiều, nhưng những bài giảng chị vẫn chưa thỏa mãn. Khi chị nghe được pháp và các câu hỏi vấn đáp trên trang "Trung Tâm Hộ Tông" Thầy giảng và giải đáp, chị có cảm giác như Thầy đã giải đáp tất cả những hoài nghi về Phật pháp của chị từ bấy lâu nay, nên chị rất tâm phục và rất tri ân Thầy. Nhưng có một điều chị kể con nghe là chị mới đi khám bịnh chụp Mray đầu đòi hỏi chị phải nằm bất động trong khoảng 40 phút, ngay lúc đó chị khởi tâm quan sát theo dõi thân thọ tâm pháp một cách rõ ràng, đến một lúc thì tự nhiên chị khởi lên hoài nghi là không biết mình có chánh niệm tỉnh giác sống với TÁNH BIẾT như Thầy dạy không, hay nó chỉ là THỨC TRI? Ngay khi có hoài nghi đó, chị lại nhớ ra là Thầy có dạy: "Nếu không sống với TÁNH BIẾT được thì niệm Phật miễn sao tâm an lành trong sáng cũng được". Ngay đó chị bắt đầu niệm Phật thì cảm giác an tâm hơn. Con có trả lời với chị là nếu chị khởi tâm quán sát thân thọ tâm pháp rồi lại khởi hoài nghi, như vậy là chị đang sử dụng THỨC TRI chớ không phải là TÁNH BIẾT, vì người sống với TÁNH BIẾT tâm tự nhiên với các pháp đến đi như nó đang là, không xen dự một ý niệm nào cả. Tâm rất rỗng lặng trong sáng không một hoài nghi gì cả thì đó mới là đang sống với TÁNH BIẾT thực tại hiện tiền.

Con trả lời như vậy không biết có chính xác không Thầy? Xin Thầy chỉ dạy thêm cho chúng con sáng tỏ hơn, chúng con xin chân thành tri ân Thầy.

Accepted Answer

Con trả lời như vậy là đúng. Khi chị ấy "khởi tâm quan sát theo dõi" thân thọ tâm pháp thì đã sử dụng tưởng tri và thức tri rồi chứ không phải tuệ tri của tánh biết, nên sau đó chị mới khởi hoài nghi, rồi chuyển qua niệm Phật v.v... Nói là quan sát nhưng tánh biết chỉ thấy rõ ràng tự nhiên nên gọi là minh sát chứ không theo dõi gì cả, vì theo dõi hàm ý theo đuổi để nắm bắt đối tượng, do đó còn người theo dõi và đối tượng được theo dõi, điều đó chưa đúng với chánh niệm tỉnh giác chủ yếu là chỉ trọn vẹn tỉnh thức với thực tại thôi. Tuy nhiên, dù ý thức của chị lúc đó còn bản ngã tạo tác nhưng vẫn đúng tốt có thể giúp chị an tâm. Tiếp tục thực hành chị sẽ phát hiện ra thế nào là thấy với tánh biết.

Question 2

Kính bạch Thầy, <p Xin thầy giảng cho con hiểu ý nghĩa của câu: Ngã, nhân, chúng sanh, thọ giả. <p Con xin cám ơn Thầy.

Accepted Answer

Chấp ngã có 4 hình thức: hoặc cho ta là một tự ngã (atta = ngã), là một cá nhân (puggala = nhân), là một sinh loại (satta), hoặc là một mạng sống (jìva).

Question 3

Kính bạch thầy, con muốn hỏi một câu, chắc hơi ngô nghê nhưng dạo này nó cứ luẩn quẩn trong đầu con.

Mỗi người đều đi theo nghiệp quả của chính mình, nổi trôi trong bể sinh tử luân hồi, những người có phước báu thì được sanh làm người hoặc nơi nhàn cảnh, còn những người ác hoặc thiếu phước thì đầu thai làm súc sanh, ngạ quỷ, vậy những vật vô tri vô giác như hoa cỏ cũng có sinh diệt vô thường thì do nhân nào kết thành hả thầy? Tại nhiều khi con có suy nghĩ phàm là ai, người thánh hay con vật đêù có ý thức, đã có ý thức lúc nào dù muốn dù không đều có hỷ, nộ, ái, ố, chỉ quan trọng là mình điều chỉnh lựa chọn cảm xúc cho mình, nhiều khi mình buồn biết mình buồn là chánh niệm phải không thầy? Nhưng cố gắng thoát khỏi cảm giác ấy thì lại rơi vào tham, vậy những lúc như vậy muốn để thuận duyên là sao thầy, và phải tu tập như thế nào để có tâm không thầy, tức là khi mình làm việc gì cũng không để bị dính mắc, lôi cuốn.

Xin thầy giải đáp giúp con. Con xin cúi đầu đảnh lễ thầy, mong thầy thân tâm thường an lạc.

Accepted Answer

1) Vật vô tri do duyên tự nhiên sinh là chính, vật hữu thức do nhân tạo tác sinh là chính, nên mới phân biệt 2 nhóm chúng sinh hữu tình và chúng sinh vô tình. Chúng sinh vô tình được vận hành bởi 3 quy luật utu niyama (thời tiết), bija niyama (giống loại) và dhamma niyama (vật lý, quang học, hoá học v.v...). Chúng sinh hữu tình ngoài 3 quy luật trên còn được vận hành bởi quy luật citta niyama (tâm) và kamma niyama (nghiệp). Sự khác biệt giữa vật vô tri và hữu tri là như vậy. 2) Vật vô tri sống tuỳ duyên thuận pháp theo 3 quy luật thiên nhiên như đã nói trên, còn vật hữu tri có tánh biết biểu hiện qua các tướng: tâm, thức và tuệ nên có tưởng tri, thức tri, tuệ tri với 121 tướng của tánh biết. Vật hữu tri sống tuỳ duyên thuận pháp được nhờ tuệ tri, tức sự thấy biết thanh tịnh trong sáng của tự tánh gọi là pabhassara citta, người giác ngộ là trở về phát huy tánh biết rỗng lặng trong sáng này. Khi con trở về trọn vẹn tỉnh thức trong sáng với thực tại, như khi sân chỉ thấy sân một cách khách quan trung thực chứ không để bản ngã chủ quan xen vào can thiệp theo quan niệm của nó chính là tuỳ duyên thuận pháp. Nếu không thì con chỉ lăng xăng "tạo duyên để thuận ngã".