Tất cả chủ đề Hỏi Đáp

vô ngã, bản ngã & đại ngã

315 câu · trang 31/105

Kính bạch thầy, con có duyên được nghe pháp thoại thầy giảng, đọc sách thầy viết, và điều may mắn là được trực tiếp uống trà đạo nghe thầy giảng pháp, cũng được tiếp xúc trao đổi một số bạn đạo hữu gần xa, trau dồi đời sống tâm linh và bài học giác ngộ giải thoát. Con hiểu và thấy sự vận hành của pháp một cách chân thật nhất như nó đang là... mặc dù con không thuộc nhiều kinh điển và kinh tụng Pàli. Con chỉ trải nghiệm và nhìn thấy sự thật vận hành của pháp như lời thầy dạy một cách chân thật. Con thích câu Thầy dạy, mà đó cũng là nguyên lý của pháp, "luôn trở về trọn vẹn trong sáng, thận trọng chú tâm quan sát mọi hoạt động của thân và tâm thì con sẽ thấy thường trực an lạc ngay trong đời sống này chứ không phải đâu khác". Con thành kính tri ân và cảm ơn thầy đã chỉ dạy và cho con thấy được điều đó.

Nhưng không hiểu sao con vẫn còn sự mâu thuẫn trong bản thân con, còn vướng mắc, nằm trong vòng luẩn quẩn chưa thoát ra được của bản ngã tham, sân, si, được, mất, công danh, địa vị tiền tài... và các mối quan hệ xã hội trong biển người bao la! Phải ứng xử hài hòa các mối quan hệ lúc vui, lúc buồn làm con nhiều lúc đuối, tinh thần căng thẳng và muốn buông xuôi. Đó có phải là nghiệp trong quá khứ cũng như hiện tại nay đã trổ quả để ta đón nhận tất cả những điều đó không thầy?

Con xin trình pháp cùng thấy. Kính bạch thầy nhận xét chỉ dạy. Con thành kính tri ân thầy!

Nghiệp là cách mà qua đó mỗi người học ra bài học điều chỉnh nhận thức và hành vi. Bản ngã tham sân si với những mối quan hệ phúc tạp của nó cũng chỉ là những trình hiện giúp tánh biết phát huy khả năng phát hiện sự thật. Giống như toán càng khó giúp học sinh càng giỏi. Nếu thấy phiền não mà sợ làm sao có được tuệ giác? Làm sao "khi xúc chạm việc đời tâm không động không sầu" được? Đừng sợ vọng chỉ cần thường tỉnh giác.

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.

Thưa Thầy, những lúc sức khỏe không tốt, con thấy mình yếu đuối quá, co thắt hết tâm can. Thấy cần một bàn tay ấm áp, cần một nơi bình yên, cần một chỗ dựa cho qua những ngày tháng, nhưng rồi chỉ còn cách duy nhất là vẫn cứ quan sát, quan sát. Có lẽ người tu hành là người cô độc nhất trần đời. Nhưng con cũng lì đòn hơn, con biết.

Sao con vẫn thấy buồn bã vì cuộc đời này quá. Mọi thứ tiến hóa rất chậm đúng không Thầy? Một con vật tiến hóa rất chậm, không biết bao giờ mới có thể đổi thay. Đoạn hội thoại vô tình nghe được từ một bộ phim khiến cho con suy nghĩ mãi.

Hai người nói chuyện trong đêm (đại ý):

  • Người Phật tử tin rằng cuộc đời chúng ta được quyết định bởi hành động của mình. Dù là con người hay con vật, những hành động tốt đẹp sẽ giúp cuộc sống của mình sau này tốt đẹp hơn.

  • Đó chính là lý do tôi không tin vào lý thuyết của người Phật tử. Một con ốc sên thì làm thế nào để làm những việc tốt? Nó sẽ cố gắng bò và vẽ nên những đường cong thật đẹp ư?

  • ...

Một đoạn sách nào đó con đã đọc, đời sống kế tiếp của một sinh vật được quyết định bởi giây phút cận tử nghiệp. Một con thú sẽ có một đời sống tốt hơn khi tại giây phút lâm chung, sát-na tâm của một hành động thiện lành (đã làm từ vô thủy vô chung nào đó - rất rất lâu) bất chợt hiện lên.

Sao con thấy đời sống mênh mông và vô định quá vậy Thầy? Con lại hỏi linh tinh rồi.

Con cám ơn Thầy và kính chúc Thầy sức khỏe.

Con thấy thời gian chuyển hoá quá chậm với những nỗi buồn lê thê, thế mà có người nghĩ ngược lại rằng thời gian trôi quá nhanh, ước gì chậm lại hơn để anh ta có thể tận hưởng từng khoảnh khắc quý báu quá ngắn ngủi của cuộc đời.

Chậm hay nhanh chính là gánh nặng đầy áp lực của thời gian tâm lý trong thái độ tư tưởng lạc quan hoặc bi quan của mỗi người. Cũng vậy, ít hay nhiều, lạc hay khổ, thành hay bại, được hay mất, vui hay buồn... chỉ là bánh vẽ của thái độ tư tưởng mà thôi.

Chậm như thế mà con còn chưa đủ thời gian để sống trọn vẹn với chính mình. Thật đáng tiếc, nếu con thật sự sống trọn vẹn trong sáng với thực tại thì mọi áp lực thời gian liền biến mất cùng với những vẽ vời huyễn hoặc của cái "ta" ảo tưởng.

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.

Kính thưa Thầy. Con xin phép hỏi thầy ạ.

Khi con nghe pháp thoại, con phân vân chỗ này, đó là giữa Trạng Thái và Thái độ. Trạng Thái của Thân Thọ Tâm Pháp là điều tự nhiên chứ không có gì cả, không có cái ngã trong Trạng Thái đó. Bản ngã chỉ xuất hiện khi Thái Độ của ta bị vô minh chi phối và từ đó dẫn đến phiền bão khổ đau. Cho con hỏi:

Thầy có thể phân biệt giữa Trạng Thái và Thái Độ khác nhau như thế nào ạ? Con có phân tích nhưng chỉ thấy Trạng Thái ở Thân Thọ thì rõ ràng, nhưng ở Tâm thì rất dễ nhầm lẫn giữa Trạng thái và Thái độ ạ. Nếu được thầy có thể cho con 1 ví dụ ngắn để con và các bạn đồng đạo hiểu sâu sắc hơn chứ ạ.

Con cảm ơn Thầy, chúc Thầy luôn khỏe mạnh.

Thí dụ tâm sân là một thái độ, nhưng khi con chánh niệm tỉnh giác thấy sự sinh diệt của cơn sân thì lúc bấy giờ chánh niệm tỉnh giác là thái độ còn tâm sân đã trở thành trạng thái.

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.