Question 1

Dạ Bạch Thầy,

Con tu được hơn 1 năm ạ. Gần đây con nhận ra bản thân rất dễ chấp nhận mọi việc vì nhìn thấy được cả 2 mặt của một vấn đề. Nhưng vấn đề của con là con luôn nghĩ cho người khác, sống cho người khác trước bản thân mình. Con tưởng sống như vậy là vô ngã. Tuy nhiên có người đã khuyên con rằng, cần sống và nghĩ cho bản thân mình trước tiên, sau đó mới có thể cho người khác được. Và ngã nên duy trì ở mức 50%. Nếu vô ngã hoàn toàn sẽ rất yếu, chẳng làm được việc gì cả (cái này con thấy đúng trên bản thân con). Còn ngã mà là 100% thì sẽ nổ tung, muốn thay đổi thế giới ... Thưa Thầy đáng kính cho con xin một lời khuyên chi tiết cụ thể nhất có thể ạ. Vì vấn đề này với con là sinh tử của cuộc đời ạ. Con cảm ơn Thầy ạ.

Accepted Answer

Một là ngã hai là vô ngã chứ làm sao tính được 50%? Nếu sống được hoàn toàn vô ngã vị tha càng tốt cần gì phải 50%. Chính xác hơn nên sống trung dung giữa tục đế và chân đế, nghĩa là dù đã chứng ngộ chân đế nhưng vẫn phải sống trong tục đế nên mới có nguyên lý "không xả tục đế, không trụ chân đế".

Có thể nói cách khác: 50% cái ngã là ảo, 50% cái ngã chỉ là duyên khởi. Nếu không còn 50% cái ngã ảo thì đã là vô ngã rồi, 50% cái ngã còn lại là sự vận hành thuần tuý của danh sắc, nó là vô ngã hay cái ngã duyên khởi của danh sắc mà thôi. Một vị Thánh A-la-hán vẫn sống trong tục đế với tâm duy tác, tức đã vô ngã nhưng vẫn sử dụng cái tướng danh sắc duyên sinh.

Question 2

Kính thư Thầy,

Con được biết sống với cái bản ngã của mình là sống ảo, với cái ảo.

Con cũng đã biết còn làm người thì phải nghe thấy biết với cái bản ngã đang tồn tại của mình.

Mỗi ngày con chỉ hoàn toàn vô tâm (trừ lúc ngủ) được ít phút, nếu có. Còn lại là sống trong sự nghe thấy biết cái ảo của mình đang vận hành.

Tuy nhiên, đối với số đông cộng đồng và phần lớn thời gian, sự trung thực, sự chân thành, sự nghiêm túc nằm trong cái TÔI đang hiện hữu với đầy đủ những ước mơ, hy vọng, ham muốn, cố gắng, biết nhận thức, biết hưởng thụ, biết yêu thương, có trách nhiệm với bản thân, với gia đình, với cộng đồng xã hội.

Con thấy mình sống không bản ngã không thực sự đầy đủ và nghiêm túc như khi sống với bản ngã. Phàm làm người sống không bản ngã con lại thấy không thực. Phàm làm người cứ sống đầy đủ với sự nghiêm túc, chánh niệm, chánh giác với cái bản ngã của mình có được không ạ?

Con kính lời thăm sức khỏe của Thầy trong hành trình hoàng pháp.

Accepted Answer

Con cứ sống với bản ngã như con nghĩ đi, chẳng có ai bắt con phải sống vô ngã cả, và con cũng không thể nào sống vô ngã khi con chưa thấu hiểu bản ngã thực sự là gì. Điều quan trọng là từ cách sống với bản ngã đó con học được điều gì, thấy ra được gì để không tự trói buộc mình, không trói buộc người, không tự làm khổ mình, không làm khổ người là được. Còn chuyện vô ngã có cứ để đó đi, không nên bàn tới, vì bàn gì cũng không vô ngã được đâu. Vô ngã mà con nói cũng chỉ là ảo tưởng thôi.

Question 3

Thưa thầy con có 3 câu hỏi 1. Bản ngã khởi lên do thói quen, bản ngã là cái gây ra đau khổ, nhưng đâu phải thói quen nào cũng xấu ạ. 2. Có những cảm giác rất khó thấy ra mà con phải trải qua một cảm giác ngược lại thì mới thấy ra được, như vậy có gọi là thấy không đối với những cái khó như vậy thì mình làm sao thấy ra được. 3. Nhiều lúc con định làm một việc gì đó nhưng lại nghĩ đến câu hỏi việc mình làm có ý nghĩa gì hay không, liệu khi làm xong nó thì cuộc đời có hạnh phục hơn không, câu trả lời con đưa ra thường là không và không làm việc đó nữa.

Accepted Answer

Tất nhiên có thói quen tốt, nhưng khi cái tốt đã thành thói quen thì dễ mất đi tính sáng suốt và mới mẻ trong đó. Vì vậy nên làm tốt một cách mới mẻ hơn là làm theo thói quen. Thói quen dễ hình thành ngã si.
Bất luận là cảm giác vi tế thế nào và con thấy bằng cách nào miễn sao thấy được là được. Con không cần tìm kiếm, chỉ cần thường quan sát, lắng nghe hay cảm nhận lại chính mình thì con sẽ thấy được thôi.
Nghĩ vậy cũng tốt, nhưng mục đích cuộc sống không phải là đạt dược hạnh phúc như con mong muốn mà là sống để trải nghiệm, chiêm nghiệp, học hỏi để thấy ra sự thật mà thôi.