vô ngã, bản ngã & đại ngã

Kính thưa Thầy!

Khi đứng giữa lựa chọn đọc sách và không đọc sách, con nhận ra mình đang đối mặt với một phiền não phát sinh do việc lựa chọn này. Khi ở lại kham nhẫn với phiền não ấy, thân vẫn sinh hoạt bình thường trong cuộc sống, trong tâm thì phiền não không ngừng dậy sóng cồn cào dữ dội. Nhưng có một cái gì đó bên trong cứ lắng dần, lắng dần, vững chắc và đầy sức mạnh, như muốn quả cảm thốt lên rằng "Phiền não, ngươi có giết chết ta ngay tại đây cũng được". Bằng cách nào đó, bản ngã lộ diện sau trận cuồng phong phiền não đó, đó là một bản ngã ham muốn an lạc, muốn thôi đọc để an lạc, muốn đọc cũng là để an lạc (muốn đối diện phiền não phát sinh do đọc để đoạn diệt nó). Bản ngã lộ diện, tâm tự động buông và trả lại tất cả (trả lại những lo lắng, sợ hãi, nghi hoặc, chọn lựa, tham muốn) -> nhẹ tênh như vừa trút bỏ được một gánh nặng. Sau tất cả, chỉ còn lại một tâm bình an đang trọn vẹn với các pháp. Lúc này, hỷ lạc đến và bao trùm khiến con mất ngủ...

Con vẫn đang đúng hướng phải không thưa Thầy?

Con mong Thầy thân tâm an lạc!

Dạ hòa thượng, con đã suy nghĩ rất nhiều về những việc mà con đã làm và nhận ra tất cả đều xuất phát từ việc con muốn được tôn trọng, muốn mọi người và chính con tôn trọng cái tôi của con. Con luôn coi cái tôi là trên hết, nhiều lúc còn trên cả những điều cực kì quan trọng. Nhận ra điều này rồi con không biết phải làm gì nữa, không biết phải làm sao để không coi cái tôi là nhất nữa. Con muốn hỏi hòa thượng là con nên làm gì tiếp theo và cũng muốn biết tại sao con và rất nhiều chúng sanh khác lại luôn coi cái tôi là nhất?

Kính thưa Thầy!

Thầy ơi, con chợt nhận ra cái bản ngã nơi con nó sâu dày quá Thầy ạ! Nó sâu dày tới mức con nhụt luôn hoàn toàn ý muốn bác bỏ nó ("ý muốn" cũng của nó). Con tu tập thời gian qua chả khác gì Tôn Ngộ Không khi bay ra khỏi lòng bàn tay Phật, cứ ngỡ đã bay xa lắm rồi, ít nhiều cũng đi được một đoạn rồi, hóa ra vẫn ở nguyên chỗ cũ, vẫn thấy mình dậm chân tại chỗ. Con thấy cái hình tượng nó đang dựng lên, ngay cả "không tham, không sân, không si" thì cũng là cái hình tượng của bản ngã!

Thấy điều này con không muốn tu nữa, giả sử con cứ nổi sân lên đi khi người ta làm trái ý, con cứ xấu xa, kém cỏi, sai trái đi, dám nói, dám sai, dám chịu đi, đừng có nén mình lại để "làm người tốt" thì con mới phá được cái bản ngã sâu dày này. Nhưng con biết vừa nói vậy là con đã sợ rồi, cái bản ngã nó không chịu làm vậy đâu! Cái bản ngã nó không cam tâm phá vỡ hình tượng người vợ hiền, người mẹ giỏi, người con ngoan, đồng nghiệp tốt, và một Phật tử tu Phật Pháp... đâu Thầy. Nếu con sẽ tu tiếp, thì cái bản ngã này càng "đẹp" hơn, thiện hơn, càng tu con càng nhẫn hơn, ít tham sân si hơn, vị tha hơn, "vô ngã" hơn, cuộc sống tốt đẹp hơn, nhưng cũng chính là cái bản ngã càng dày hơn. Mà nếu con không tu, thì con cũng sẽ làm dày thêm bản ngã theo cách khác. Thậm chí, con nói con "không tu, cũng không không tu", thì cũng rơi vào bản ngã luôn, nói gì, nghĩ gì ra là rơi vào bản ngã tới đó, chạy đâu cũng không thoát khỏi bản ngã... Nó vây quanh, quấn lấy, đẹp đẽ, êm đềm và quá đỗi vi tế thưa Thầy!

Thầy ơi, nếu con cứ "tốt lên" như thế thì con có đi đúng hướng nữa không Thầy? Có khi nào vừa làm "người tốt" giữa đời mà vẫn giải thoát được khỏi trói buộc "người tốt" ấy? Thực lòng con thấy mình như nhảy từ cái lưới "tham sân si" sang cái lưới "không tham sân si" vậy. Hay đó chính là lí do để một người cần "xuất gia"?