Giao tiếp & ứng xử

Con chào thầy, kính chúc thầy một mùa an cư thanh tịnh.

Con là người có duyên với Phật pháp. Con hiểu rằng sự xung khắc, chống đối hay cãi vã với người khác sẽ không thực sự giải quyết được vấn đề gì cả. Trong cuộc sống, con luôn tránh những cuộc tranh giành, cãi vã và không muốn gây gổ hay làm hại đến ai. Con cũng không muốn tỵ hiềm hay làm ai tổn thương. Nhưng có nhiều người trong nhiều hoàn cảnh khác nhau (công việc, học hành, mối quan hệ) cố tình gây ra những xung đột. Một số người thì ganh tức, nói xấu, thậm chí một số còn cố tình tìm cách hãm hại con nữa... Con cũng bỏ qua cho họ vì con nghĩ họ cũng đang chịu khổ đau. Nhưng không lẽ con cứ để họ làm vậy mãi rồi lại bỏ qua... Con phải làm thế nào khi con gặp những người xấu như thế thưa thầy?

Kính thưa Sư,

Sáng nay ở Trà Đàm, con có hỏi một câu hỏi, nhận được câu trả lời của Sư, đã hiểu nhưng nghĩ lại thì thật sự vẫn chưa hiểu. Mong Sư từ bi giải thích rõ hơn.

Khi đứa con 5 tuổi của con chạy ra ngoài đường rất nhiều xe hơi, con nổi sân, mắng nó và con biết là mình đang sân. Khi con giữ được tay đứa nhỏ thì cái sân nó biến mất và con cũng biết nó biến mất. Quá trình sinh diết của tâm sân, con có thể theo dõi được nhờ thường tình sống chánh niệm. Quả thực con có muốn dẹp cái sân đi và như trả lời của Sư thì biết được trọn vẹn tâm sân sinh diệt thì đã là chánh niệm, tỉnh giác rồi nhưng muốn dẹp trạng thái sân ấy đi thì lại là phóng dật thất niệm và không còn tỉnh giác nữa. Con cũng đồng ý luôn.

Con cũng hiểu là nguyên nhân của sân là vì con muốn đứa nhỏ nó hành xử như mình mong muốn. Nguyên nhân tận cùng của đau khổ là bản ngã tham sân si, nhưng mình phải hành xử như thế nào với cái bản ngã ấy? Cái tâm muốn dẹp bản ngã cũng là tâm sân,chỉ thêm dầu vào lửa, tức là một hình thức khác của bản ngã tham sân si, hay là tập sống chung với lũ?

Sư dạy là nên tùy cơ ứng biến để điều chỉnh nhận thức và hành vi theo đúng hoàn cảnh, như vậy thì con nên điều chỉnh sao khi đứa nhỏ chạy ra đường nhiều xe hơi.

Phải chăng con có hai loại Tham Sân Si, một loại là do phản ứng tự nhiên theo nhu cầu cần thiết, mình chỉ cần biết và nó tự động biến mất, giống như khi mình bị thương thì đau mà thôi. Loại Tham sân si thứ hai là không thấy biết rõ ràng mà phản ứng theo tư kiến tư dục của bản ngã.

Như Sư có nhắc tới, đây là một bước rất khó khăn, một lỗi rất dễ vướng phải, mong sư chỉ dạy thêm để giúp con vượt qua bước khó khăn đó.

Trên đây chỉ là một ví dụ nhỏ, nếu được thì mong Sư giải thích để chúng con có thể vận dụng trong nhiều trường hợp khác nhau.

Kính tri ơn Sư.

Con xin đảnh lễ thầy.

Con xin được chia sẻ chuyện của gia đình con. Tuy là anh em thân thích nhưng mọi người trong họ hàng nhà con luôn nói xấu và ganh ghét lẫn nhau. Từ khi bố mẹ con cưới nhau và có chúng con, bố mẹ con luôn hi sinh cho mọi người trong họ hàng, nhưng mọi người lại luôn cho đó là điều dĩ nhiên, không có một chút chia sẻ và rất vô cảm.

Đó là nỗi đau trong lòng của bố mẹ con và trở thành tâm lí sân hận rất sâu mỗi khi có 1 chuyện nhỏ xảy ra.

Bố mẹ con không theo đạo, họ hàng nhà con cũng không ai theo đạo, mọi người đều rất thương trường.

Khi bố mẹ con kể những chuyện họ hàng đối xử không tốt với gia đình con, con không biết phải nói gì, phải làm sao để bố mẹ con chấp nhận họ và không sân hận nữa.

Con giờ không biết phải hành xử sao để làm bố mẹ con không đau khổ vì những người mang tiếng là máu mủ.

Con xin cám ơn thầy ạ.