thiền định, tứ thiền bát định

Thưa thầy, thầy hay dạy rằng luôn phải sống trọn vẹn trong thực tại đang là, ngay tại đây và bây giờ, luôn luôn chánh niệm tỉnh giác. Trong trường hợp con áp dụng vào sự thở lúc ngồi thiền thì con làm như sau:

1. Lấy sự thở làm trọng tâm, để tâm rỗng rang buông xả, tri nhận sự thở vào, ra, dài, ngắn, thô, tế. Một lúc sau, thân tâm vắng lặng, chỉ còn tâm tri nhận với sự thở, mọi cảm giác ở trên thân vẫn ghi nhận rõ nhưng những tiếng động nhỏ xung quanh dường như con không để ý đến (như tiếng đồng hồ kêu, tiếng giun dế kêu… đại khái những tiếng động luôn có, không mang tính nhất thời phát sinh lên), như vậy, tâm có xu hướng định hay không?

2. Nói về sự “Ghi nhận” và “Tri nhận”, trong thư trước, thầy có dạy con rằng: Ghi nhận là sự cố ý hướng tâm vào thở, tri nhận là hướng tâm vào sự thở một cách tự nhiên. Tuy nhiên ranh giới giữa ghi nhận và tri nhận đôi lúc còn mong manh con chưa nhận ra được. Có phải rằng “Ghi nhận” là sự nỗ lực của tâm để theo dõi hơi thở hoặc đặt tâm ở một điểm cố định (chóp mũi) để bám sát hơi thở (Tứ) còn “Tri nhận” là để tâm rỗng rang, không nỗ lực, không đặt ở đâu cả nhưng vẫn theo ngắm nhìn sự thở đó một cách khách quan, để tánh biết của tâm tự làm việc còn tâm cứ rỗng lặng, định tĩnh.

3. Lúc pháp đến đi (như tiếng gà gáy, tiếng chó sủa, mùi hương… những tiếng động nhất thời phát sinh rồi diệt) thì “hiện tại đang là” ở đây là Sự thở hay là Pháp đến đi? Trong trường hợp này, con thường ghi nhận cả 2 cùng lúc, cả hai đều “hiện tại đang là” hay sao?

4. Thầy dạy rõ thêm cho con về “cảm giác toàn thân”, “an tịnh toàn thân”. Ở đây, con thường để tâm đến cả sự thở và cảm giác toàn thân, an tịnh toàn thân cùng lúc.

5. Cho con hỏi thêm, trong năm nay, thầy có tổ chức khóa thiền nào không?

Trên đây là những điều con còn băn khoăn, vướng mắc, kính mong thầy chỉ bày tường tận, con xin chúc thầy sức khỏe, an lành.

Kính bạch Thầy. Kính xin Thầy cho con hỏi.

1. Trước kia con có ngồi Thiền theo kiểu là cố gắng tập trung vào hơi thở để cho Tâm được Định và Tâm con dường như có sự An định hơn sau mỗi lần ngồi như vậy. Khi làm những công việc hằng ngày con dường như ít bị Vọng tưởng hơn trước. Điều đó đem đến cho con một sự An lạc khi Tâm được Định ít bị vọng tưởng. Nhưng từ khi nghe Thầy giảng về Thiền là phải buông xả tất cả không có tập trung làm gì để đạt được gì, dù đó là cố tập trung vào hơi thở để được Định. Thì con cũng làm như lời Thầy dạy là khi ngồi Thiền chỉ để cho Tánh biết thấy tất cả mọi Pháp đến đi mà không can thiệp vào. Khi làm theo cách Thầy dạy con thấy Vọng tưởng trong Tâm con khởi lên nhiều hơn lúc trước kia (là ngồi theo kiểu tập trung vào hơn thở để được Định) và cảm giác An lạc dường như cũng biến mất theo. Vậy xin Thầy cho con hỏi là tu theo kiểu Thiền Vipassana thì nó có sự hấp dẫn, lợi lạc gì khi phải liên tục đối mặt với vọng tưởng mà ít có được An lạc khi Định? Tại vì khi con tu theo kiểu Thiền Định thì Tâm con ít vọng tưởng và khi ngồi Thiền có Định thì cảm thấy An lạc ngay.

2. Thiền Vipassana, khi ngồi Thiền thì mình trụ Tâm ở đâu?

Kính xin Thầy chỉ dạy. Con xin cảm ơn!

Con xin thầy chỉ dạy cho con vấn đề sau. Trước đây con hành thiền định, sau một thời gian (khoảng 2 năm) con bị bế tắc (càng định sâu chừng nào thì càng bất an, chao đảo trước những sự việc xẩy ra trong cuộc sống hàng ngày thậm chí bất an, chao đảo hơn so với không hành thiền, và nhiều bế tắc khác nữa thầy ạ). Hiện con đang hành theo pháp của thầy (được khoảng 6 tháng) và con đã giải quyết được rất nhiều bế tắc của thiền định trước đây con gặp phải, càng ngày con càng thăng bằng hơn rất nhiều. Không có lời lẽ nào để nói lên hết lòng tri ân của con đối với thầy. Trong mọi hoạt động hàng ngày, con Thận trọng – Chú tâm – Quan sát, khi không làm gì thì thả lỏng người, nhận biết Thân – Thọ - Tâm – Pháp đến đi. Khi con Thận trọng – Chú tâm – Quan sát làm một việc gì đó thì bỗng nhiên con cảm nhận được sự mát mẻ ở nơi con và con cứ nhận biết trạng thái mát mẻ đó, nhưng con không bị chìm đắm trong trạng thái này, và trạng thái này thường xuyên đến với con hơn.

Vào những lúc không làm gì con để cho thân tâm nghỉ ngơi, con không cần phải tọa thiền như trước đây, con ngồi tự nhiên, thoải mái, nhắm mắt, nhận biết Thân – Thọ - Tâm – Pháp, nhưng lúc nào cũng vậy, chỉ sau một vài phút thì con chỉ còn biết sự thở (trong khi trước đây con phải mất thời gian tập trung, căng thẳng thì mới tập trung vào hơi thở được) mặc dù con không tác ý tập trung vào sự thở, con không biết đây có phải là do trước đây con thiền định bây giờ chuyển sang thiền tuệ nhưng vẫn còn định của thiền định? Ngay lúc này con lại cảm thấy bất an vì con sợ con bị rơi vào định như thiền định trước đây, đồng thời con cũng nghe thầy giảng có 2 loại định (định sanh tuệ và định không sanh tuệ). Xin thầy chỉ bảo cho con trong tình huống này thì con nên thế nào, con xin tri ân thầy và thành kính đảnh lễ thầy.