thiền định, tứ thiền bát định

Kính thưa thầy!

Con có cảm giác thư giãn thân tâm và định tĩnh hơn sau khi ngồi thiền. Và con biết được là thiền gồm thiền định và thiền quan sát. Con thường hay có khởi niệm chú tâm vào gì đó để được an định khi ngồi thiền. Nhưng con nghĩ có phải như vậy là không tốt vì đang tác ý mong muốn khi ngồi thiền? Nhưng mặt khác con lại nghĩ muốn đi sâu vào định phải chú tâm vào gì đó nên khi ngồi thiền lại rơi vào ý niệm chú tâm vào gì đó như nghe hơi thở nơi mũi, dắt tâm về lại hơi thở khi nó lăng xăng. Kính mong thầy con phải ngồi với tâm như thế nào để không bị lăng xăng, phóng dật mà vẫn không rơi vào cố gắng thêm thắt không ạ, có phải cứ theo dõi tâm lăng xăng, phóng dật rồi tự tánh nó vận hành và từ đó định đến tự nhiên mà không cần tác ý làm gì không ạ? Con xin được chân thành tri ân thầy và mọi người ạ.

Dạ Bạch Ngài,

Con có 1 câu hỏi xin nhờ Ngài dạy cho con. Trong bài kinh Đại Niệm Xứ gần cuối trong phần Chánh Định của BCĐ câu:

''Này các Tỷ kheo, thế nào là Chánh định?

Này các Tỷ kheo, ở đây Tỷ kheo ly dục, ly ác bất thiện pháp, chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, với tầm, với tứ. Tỷ kheo ấy diệt tầm, diệt tứ, chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm, không tứ, nội tĩnh nhất tâm. Tỷ kheo ấy ly hỷ trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, chứng và trú Thiền thứ ba. Tỷ kheo ấy xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ, không lạc, xả niệm thanh tịnh. Này các Tỷ kheo, như vậy gọi là Chánh định. Này các Tỷ kheo, như vậy gọi là Khổ diệt đạo thánh đế.''

Dạ con thắc mắc đây có phải là 4 tầng thiền Định SG với 5 chi thiền là TẰM, TỨ, HỶ, LẠC, ĐỊNH mà ĐBS đã đi qua trước khi Ngài vào thiền QUÁN không ạ. Dạ khi con thiền quán thì con sẽ phải đi qua 5 chi thiền này không? Xin Ngài dạy cho con.

Khi thiền QUÁN, đối tượng thay đổi giữa DANH và SẮC còn thiền ĐỊNH chỉ có 1 cho nên những chi thiền của QUÁN có yếu hơn ĐỊNH không ạ . Thí dụ khi con đang quán THỌ trên thân thì 1 ý tưởng hiện lên trong tâm đủ để con chuyển từ niệm THỌ qua niệm PHÁP hay niệm TÂM rồi quay trở lại với niệm THỌ là quan sát những cảm thọ trên từng phần cơ thể.

Vậy là trước khi nhập vào dòng thánh, hành giả phải đắc 4 tầng thiền SG, vượt qua 5 triền cái trước khi đắc Đạo. Dạ làm sao có thể biết được là 1 hành giả đắc ĐẠO, như đắc được qủa Dự Lưu sau khi diệt được Thân, Kiến, Hoài nghi, Giới Cấm Thủ ạ.

Dạ xin nhờ Ngài dạy cho con và con xin cảm ơn Ngài.

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật

Dạ Bạch Ngài,

Dạ hôm qua con có hỏi Ngài về những chi thiền: TẰM, TỨ, HỶ, LẠC, ĐỊNH và tại sao đọan kinh của thiền Sắc Giới lại nằm trong kinh Đại Niệm Xứ.

''Này các Tỷ kheo, thế nào là Chánh định?

Này các Tỷ kheo, ở đây Tỷ kheo ly dục, ly ác bất thiện pháp, chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, với tầm, với tứ. Tỷ kheo ấy diệt tầm, diệt tứ, chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm, không tứ, nội tĩnh nhất tâm. Tỷ kheo ấy ly hỷ trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, chứng và trú Thiền thứ ba. Tỷ kheo ấy xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ, không lạc, xả niệm thanh tịnh. Này các Tỷ kheo, như vậy gọi là Chánh định. Này các Tỷ kheo, như vậy gọi là Khổ diệt đạo thánh đế."

Dạ con nghĩ là ĐBS đã nhập vào Định hay thiền Sắc Giới trước khi thiền Quán và thiền Định cũng cần để có định nên có đọan kinh này.

Và con cũng thắc mắc về phần 5 triền cái của thiền Định cũng nên được đoạn diệt nhưng chỉ được đè xuống mà thôi, như đá đè cỏ, chứ không bứng rễ chúng tận gốc như thiền quán dùng trí tuệ của tam tướng bứng gốc lên.

Và con hiểu là Định của thiền Sắc Giới sâu hơn vì tâm chỉ dán lên 1 đề mục mà thôi nên có Cận định, An chỉ định trong khi Định của thiền quán không sâu được vì tâm quan sát DANH và SẮC liên tục nên chỉ có Sát na định mà thôi. Không biết có đúng không nhưng qua kinh nghiệm thiền của con, con nghĩ như vậy.

Bây giờ con mới hiểu thì lần sau khi đi thiền, con sẽ khá hơn.

Dạ còn làm sao biết được đắc SƠ ĐẠO thì chắc đường đi của con còn xa lắm nên Ngài không cần bận tâm ạ. Dạ Ngài cũng không cần đăng câu hỏi của con lên ạ.

Con xin cảm ơn Ngài thật nhiều.

Mô Phật