Q: Kính bạch Hòa thượng,<p 1) Khi con ngồi tụng Kinh thì tâm con ít bị lao xao, lăng xăng, nhưng khi ngồi Thiền thì tâm không an, dẫn đến tác ý muốn đi lại, đứng dậy và làm gì đó. Trường hợp này kéo dài một thời gian, và con thay đổi suy nghĩ, thay vì ngồi một chỗ nhắm mắt trong trạng thái tâm cứ vọng động, thì con đi làm việc, làm bất cứ việc gì cũng được, và trọn vẹn trong việc ấy, lúc này con lại thấy ra nhiều điều trong khi làm việc. Việc mà con thấy trước tiên là, lúc ngồi thì thân bức rức khó chịu và tâm muốn đứng dậy. Nhưng khi con đứng dậy rồi thì thân không có biểu hiện gì mệt mỏi bệnh tật như lúc ngồi. Con chợt mỉm cười chính con.<p 2) Thầy thường dạy: Sống tùy duyên thuận pháp, thế nhưng con vẫn thấy nhan nhản trong cuộc sống của con là những nghịch duyên, như bệnh tật, như sự liên hệ với những người Phật tử cứ luôn chồng chéo nhau.<p Con thật sự thấy rằng, để sống vô ngã vị tha là một điều không phải dễ dàng, đó là cả một quá trình "thấy" và "trải nghiệm" những nghịch cảnh, buồn, vui, được mất trong cuộc đời mà mãi con vẫn chưa làm được. <p Con đang học cách đối diện. Nhưng Thầy ơi, lúc học trên lý thuyết mà Thầy đã dạy thì con hiểu rõ ràng tường tận, nhưng đến khi "lâm sàng" thì va chạm quá nhiều, thương tích quá nhiều. <p Con hiểu đây là bài học để con trải nghiệm, và con cũng sẽ mãi học để thấy ra chính mình. Con thành kính đảnh lễ và xin tri ân Hòa thượng.<p

1) Con thấy và làm như vậy là đúng. Do khi ngồi trong tư thế thiếu tự nhiên và tâm bị gò ép nên nó phản kháng và sinh ra tình trạng trạo cử hoặc hôn trầm. Khi buông ra trong tâm thái thoải mái và trong hoạt động tự nhiên thì con thấy tâm và cảnh rõ ràng trong sáng hơn, chính đó mới là thiền. 2) Tùy duyên là tùy cả duyên thuận và nghịch chứ không chỉ chọn lựa duyên thuận không thôi. Dù duyên thuận hay nghịch thì vẫn phải sống thuận pháp. Tất nhiên khi cái ngã còn lớn thì khó tùy duyên thuận pháp vô ngã vị tha, nhưng nếu con vẫn tiếp tục trở về trọn vẹn trong sáng với thực tại thân tâm cảnh (trong sinh hoạt hàng ngày) thì rồi con sẽ thấy dễ dàng hơn.

Question 1

Kính thưa Thầy, trước tới giờ con ngủ cũng ít khi bị nằm mơ này nọ, ngủ một giấc tới sáng, con cứ nghĩ là mình ngủ sâu, thế là tốt, nhưng giờ con mới nghe được 2 bạn cùng phòng nói con hay ngủ mớ, nói lảm nhảm tiếng gì không hiểu, không phải tiếng Việt, con cũng cảm thấy sờ sợ, không biết thần kinh con có vấn đề gì không nữa, giờ con phải làm sao cho hết bị như vậy, xin Thầy chỉ dạy cho con, con xin cám ơn Thầy!

Accepted Answer

Có lẽ trước khi con theo thiền Vipassanà con đã từng tu Tịnh và Mật, như trong một câu hỏi trước đây con có trình bày về Mantra và niệm Phật A-di-đà, nên nếu con thông suốt hết các cách hành trì thì không sao, nhưng nếu con thấy có sự mâu thuẫn và còn chút lo lắng thì thầy e rằng chính điều đó đã biểu hiện ra trong giấc ngủ - môi trường hoạt động của vô thức trong tiềm thức. Có thể là trong lúc ngủ con đã đọc lại câu chú nào đó một cách vô thức.

Hơn nữa thầy đã nói thiền là tâm rỗng lặng trong sáng thấy biết mọi sự mọi vật (thân-tâm-cảnh) một cách tự nhiên, chứ không cần cố gằng đề đạt được điều gì cả, nhưng con lại thích ngồi thiền, như con nói con đã ngồi thiền với một đạo tràng yoga mới đây chẳng hạn, trong khi việc ngồi thiền đó lại làm cho con phân vân không biết có bị ảnh hưởng gì không. Tốt nhất là sau khi nghiên cứu tìm hiểu về những pháp tu con nên nhận một pháp tu nào phù hợp với mình nhất để tu, không nên để phân vân nghi hoặc.

Question 2

Bạch thầy!

Hỏi thầy mà sao con thấy hổ thẹn với thầy quá, xin thầy hoan hỉ!

Con thực hành qua thời gian cũng khá lâu, mà trong con hình như tính sân si vẫn còn con chưa buông hết thầy ạ, con không biết mình bước đi như vậy có đúng không, con chỉ nghe pháp thoại và đọc sách hành theo chứ chẳng được người thầy nào hướng dẫn trực tiếp cả, xin thầy chỉ dẫn cho con ạ:

Mỗi lần gặp chuyện không hay đến trước tiên con cũng nổi nóng nói ra một câu bực tức sau đó mới thấy và dịu lại, hít thở quan sát bản thân điều tiết lại câu nói và cử chỉ.
Một việc nào đó đến như một lời nói hay hành động của người khác con thường im lặng nhưng trong ý thức con nhảy vọt đủ chiều hướng khi thì có ý tốt khi có ý xấu, con cũng lại chú tâm hơi thở nhìn quan sát nhưng phải một lát sau nó mới thực sự đi.
Lúc ngồi thiền cũng vậy: ban đầu con nhìn được hơi thở nhưng hình như còn có ý chủ động, và tiếp tục quan sát nhưng được vài ba phút rồi lại chìm theo những ý tưởng, một lát sau con quay về hơi thở và lại bị lôi đi... Con ngồi cỡ gần 1 tiếng người bắt đầu hồi hộp, khó chịu tâm không yên và thế là con đứng dậy. Trước đây, con ngồi rất thoải mái, có khi hơn hai tiếng mà không sao chỉ tê chân thôi, nhưng sao giờ con lại thấy mình đi xuống,

Thầy ơi, xin chỉ thầy chỉ dạy cho con!

Con xin đảnh lễ thầy!

Accepted Answer

Con đừng vội đáng giá là đi xuống hay đi lên một cách chủ quan như thế mà chỉ thấy ngã và pháp đang diễn ra như thế nào thôi. Biết đâu trước đây con không thấy còn bây giờ con thấy rõ hơn cái tâm lăng xăng của mình. Khi thấy con chưa thấy một cách khách quan trung thực mà vẫn còn muốn chế ngự hay xử lý theo một chiều hướng tu tập nào đó của mình hoặc theo một phương pháp có sẵn nào đó.

Con làm cũng tương đối đúng nhưng chưa vô tư và tự nhiên, con vẫn muốn ép theo định hướng của con, cái hướng mà hầu như mọi người đều muốn đạt tới là ổn định cái tâm. Khi muốn ổn định cái tâm thì con tự rước vào chiều hướng đối nghịch của nó. Nếu con thấy tâm ổn đinh hay không ổn định đều bình đẳng, đều là bài học để con thấy ra bản chất vô thường, khổ, vô ngã như nhau thì con sẽ có một thái độ khác hẳn. Một thái độ bình thản giữa động và tịnh, giữa khổ và vui, giữa được và mất, giữa thành và bại v.v...

Chỉ bình thản mà thấy để khám phá sự thật về mình và cuộc sống. Chỉ thấy pháp là pháp thôi thì con sẽ thấy ra cách vận hành của nó, và khi đó con sẽ nhận ra rằng nó đâu phải là ta, là của ta, là tự ngã của ta mà phải lăng xăng xen vào xử lý. Có hai sự lăng xăng, đó là cái "lăng xăng" tất yếu trong sự vận hành trùng trùng duyên khởi của pháp, và sự lăng xăng của cái ta ảo tưởng muốn được như ý mình. Con có thấy ra điều đó không? Nếu không thì con không thể thấy cái "lăng xăng" kỳ diệu của pháp, mà chỉ miệt mài chạy theo cái lăng xăng trong ý đồ của bản ngã mà thôi.

Question 3

Kính bạch Hòa thượng,<p 1) Khi con ngồi tụng Kinh thì tâm con ít bị lao xao, lăng xăng, nhưng khi ngồi Thiền thì tâm không an, dẫn đến tác ý muốn đi lại, đứng dậy và làm gì đó. Trường hợp này kéo dài một thời gian, và con thay đổi suy nghĩ, thay vì ngồi một chỗ nhắm mắt trong trạng thái tâm cứ vọng động, thì con đi làm việc, làm bất cứ việc gì cũng được, và trọn vẹn trong việc ấy, lúc này con lại thấy ra nhiều điều trong khi làm việc. Việc mà con thấy trước tiên là, lúc ngồi thì thân bức rức khó chịu và tâm muốn đứng dậy. Nhưng khi con đứng dậy rồi thì thân không có biểu hiện gì mệt mỏi bệnh tật như lúc ngồi. Con chợt mỉm cười chính con.<p 2) Thầy thường dạy: Sống tùy duyên thuận pháp, thế nhưng con vẫn thấy nhan nhản trong cuộc sống của con là những nghịch duyên, như bệnh tật, như sự liên hệ với những người Phật tử cứ luôn chồng chéo nhau.<p Con thật sự thấy rằng, để sống vô ngã vị tha là một điều không phải dễ dàng, đó là cả một quá trình "thấy" và "trải nghiệm" những nghịch cảnh, buồn, vui, được mất trong cuộc đời mà mãi con vẫn chưa làm được. <p Con đang học cách đối diện. Nhưng Thầy ơi, lúc học trên lý thuyết mà Thầy đã dạy thì con hiểu rõ ràng tường tận, nhưng đến khi "lâm sàng" thì va chạm quá nhiều, thương tích quá nhiều. <p Con hiểu đây là bài học để con trải nghiệm, và con cũng sẽ mãi học để thấy ra chính mình. Con thành kính đảnh lễ và xin tri ân Hòa thượng.<p

Accepted Answer

1) Con thấy và làm như vậy là đúng. Do khi ngồi trong tư thế thiếu tự nhiên và tâm bị gò ép nên nó phản kháng và sinh ra tình trạng trạo cử hoặc hôn trầm. Khi buông ra trong tâm thái thoải mái và trong hoạt động tự nhiên thì con thấy tâm và cảnh rõ ràng trong sáng hơn, chính đó mới là thiền. 2) Tùy duyên là tùy cả duyên thuận và nghịch chứ không chỉ chọn lựa duyên thuận không thôi. Dù duyên thuận hay nghịch thì vẫn phải sống thuận pháp. Tất nhiên khi cái ngã còn lớn thì khó tùy duyên thuận pháp vô ngã vị tha, nhưng nếu con vẫn tiếp tục trở về trọn vẹn trong sáng với thực tại thân tâm cảnh (trong sinh hoạt hàng ngày) thì rồi con sẽ thấy dễ dàng hơn.