Question 1

Dạ, con kính chào Thầy! Con xin hỏi: 1. Vipassana là thiền của Đức Phật, thiền này mới giải thoát Niết bàn. Vậy sao trong Kinh lúc Phật Niết bàn có đoạn: "... rồi Ngài lại từ định Sơ thiền ra để vào định Nhị thiền, từ định Nhị thiền ra để vào định Tam thiền, từ định Tam thiền ra để vào đinh Tứ thiền, từ định Tứ thiền ra, Đức Phật nhập Niết bàn." Đây là thuộc về thiền định thì đâu có giải thoát Niết bàn được, Phật vào ra các tầng thiền như vậy để làm gì? 2. Khi thành Phật rồi, sao Phật vẫn còn ngồi thiền và đó là thiền gì? Con cảm ơn Thầy nhiều lắm!

Accepted Answer

Điều này chính Thầy cũng thấy mâu thuẫn, bởi vì trước đó Bồ tát đã từ bỏ thiền định rồi, sau đó cũng từ bỏ luôn khổ hạnh hai pháp tu cao nhất của ngoại đạo sao lại dùng thiền định để đắc Đạo? Hay là do trải qua cả ngàn năm Kinh điển mới được biên tập lại và chép ra bởi một người có nguồn gốc Bà la môn nên có thêm thắt để đề cao thiền định của họ không? Xem Kinh Đoạn Giảm thì chính đức Phật xác định thiền định hữu sắc, vô sắc đối với giáo pháp bậc Thánh chỉ là "hiện tại lạc trú" và "không trú" thôi, không phải đúng hướng của hạnh đoạn giảm là "xả ly, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, chánh trí giác ngộ Niết bàn".

Question 2

Dạ, thưa Thầy!

Con thấy có nhiều nơi cũng dạy trẻ em ngồi thiền, con không biết đó là thiền gì cũng không biết là họ phải dạy bằng cách nào để đứa trẻ hiểu được mà làm theo?

Thầy ơi, cho con hỏi thiền Vipassanā có dạy cho trẻ em được không? Làm sao cho các bé hiểu được :

Thận trọng, chú tâm, quan sát
Trở về, trọn vẹn, tỉnh thức
Trong lành, định tĩnh, sáng suốt
Rỗng rang, lặng lẽ, trong sáng

Con kính xin Thầy từ bi khai thị. Mong Thầy luôn mạnh khỏe!

Accepted Answer

Bốn điều trên chính là thiền Vipassanā mà thực ra các cháu bé vốn sẵn có chỉ cần giúp chúng phát huy ngay từ tuổi đầu đời mới dễ hơn. Ngược lại người lớn bị ô nhiễm bởi những khái niệm, tư tưởng, quan niệm, thành kiến cố chấp... nên đã che lấp đi những đức tính sẵn có đó. Trong thời đức Phật nhiều em bé 7 tuổi đã được đức Phật khai ngộ. Thậm chí các vị thánh tí hon này còn khai thị lại cho những người đầy ắp Kinh Luận nhưng không thực chứng nữa là khác.

Question 3

Dạ, con thưa Thầy!

Trong lúc ứng dụng thận trọng - chú tâm - quan sát, vì căn cơ còn yếu nên con bị nghi không phân biệt được giữa theo dõi và quan sát; chú tâm và tập trung. Con kính xin Thầy từ bi khai thị để con thấy ra sự khác nhau của theo dõi và quan sát; chú tâm và tập trung? Mà không bị nhầm lẫn ạ (Thầy kèm ví dụ cho dễ hiểu).

Con cảm ơn Thầy! Mong Thầy luôn mạnh khỏe.

Accepted Answer

Khi theo dõi (thiền định) thường có dụng ý để đạt một mục đích nào đó, thí dụ con theo dõi hơi thở để định tâm. Khi quan sát (thiền minh sát) thì trong thấy chỉ thấy thôi, thí dụ khi thở con cảm nhận sự thở vô thở ra rõ ràng tự nhiên, không có dụng ý nào cả.
Khi tập trung (thiền định) thường giữ tâm đứng yên trên một đối tượng duy nhất để đạt được một mục đích nào đó, thí dụ tập trung tâm trên đề mục đất để đắc định. Khi chú tâm (thiền minh sát) thì tâm không dao động hay tán loạn trên đối tượng đến đi tự nhiên. Thí dụ khi đang đi trên đường nếu có chú tâm con trọn vẹn biết rõ đang đi như thế nào, ở đâu.