Question 1

Kính bạch Thầy, có một lần, rất vô tình, con ngồi và buông lỏng toàn bộ thân tâm thì bỗng nhiên thấy các pháp đến đi một cách hoàn toàn tự nhiên, rõ ràng. Con mới hiểu thế nào là trạng thái tĩnh lặng, trong sáng khi không còn sự hiện diện của bản ngã muốn tạo tác. Và con thấy rằng dù có muốn, bản ngã cũng không thể làm gì được trong trạng thái tĩnh lặng "không một chỗ để bám víu" đó. (Lúc đó, trong tâm con vẫn khởi lên những tư tưởng, nhưng khởi lên đó rồi lại chìm mất trong một cái biết rất rõ ràng và tự nhiên, cũng chỉ là một pháp đến đi như những âm thanh xung quanh...). Từ lúc đó, con mới biết tất cả mọi cố gắng từ trước tới nay của bản thân mình chỉ là thứ "đồ dỏm" so với "cái biết" hoàn toàn tự nhiên mà mênh mông kia. Xin Thầy cho con hỏi đó có phải là thái độ tu tập đúng không ạ? Con kính chúc Thầy luôn khỏe mạnh để dìu dắt chúng con trên con đường giác ngộ.

Accepted Answer

Tốt lắm, thầy xin chúc mừng con! Ít nhất một lần thấy thực tánh pháp như vậy mới có thể thực sự biết tu tập là thế nào, biết thế nào là sống tùy duyên thuận pháp vô ngã vị tha và biết thể nào là hoạt động của cái ta ảo tưởng. Đó là thái độ đúng, thái độ hoàn toàn tự nhiên, vô vi, vô ngã, chứ không phải thái độ phản ứng, can thiệp, phê phán, kiểm duyệt của cái ta ảo tưởng lăng xăng tạo tác để trở thành. Và đó mới thật sự là tinh tấn chánh niệm tỉnh giác mà đức Phật nói đến trong Kinh Tứ Niệm Xứ.

Question 2

Thưa Thầy, nhân duyên đưa đẩy con được người quen giới thiệu nghe những bài giảng của Thầy về Thiền Nguyên Thuỷ. Con bắt đầu tập giữ chánh niệm bằng cách con chỉ tập trung tâm vào thực tại, vào việc cụ thể con đang làm. Tuy nhiên con vẫn chưa sáng tỏ được những điều sau:

Khi Thầy giảng Thân Thọ Tâm Pháp thì con hiểu Thân, Tâm, Pháp nhưng Thọ thì con chưa hiểu. Mong Thầy giảng dạy.
Khi con tập trung giữ tâm vào việc thực tại con đang làm thì con lại bị quên những việc khác con cần phải làm, khi đó con lại bị tốn nhiều thời gian và công sức để làm những việc đã quên đó.
Con cảm thấy con trở nên ù lì cục mịch sau khi con tập trung vào thực tại và việc cụ thể mình đang làm. Ví dụ như chạy xe, đi đứng, cảm nhận xúc chạm,... Khi tập trung như thế con thấy mình không lanh lẹ sáng suốt để giải quyết những việc khác. Trong khi con có nhiều việc để quán xuyến giải quyết mà rơi vào tình trạng như thế thì con rất ngại. Do đó hiện giờ con chỉ dám tập trung vào thực tại khi nào con biết con không có việc gì để lo lắng giải quyết. Sau khi con tập trung vào thực tại thì con cảm thấy đầu óc nhẹ nhàng không xao động, cảm giác rất nhẹ và điều này con thấy rất quí.
Mong Thầy giải thích cho con Ngũ Uẩn là gì, tại sao Thân này do Ngũ Uẩn tạo thành?

Con đang mắc kẹt trong tình trạng này và đang băn khoăn không biết nên bắt đầu từ đâu, như thế nào, đến giai đoạn nào thì tập như thế nào. Vì con không phải là người tập Thiền căn bản hệ thống, con xen ngang và làm theo lời giảng của Thầy. Kính mong Thầy chỉ dạy con nên bắt đầu như thế nào, quá trình tu tập thế nào, đến lúc nào thì tập như thế nào.

Con rất cảm ơn Thầy.

Accepted Answer

Sở dĩ anh thiền chưa đúng vì lẽ ra anh nên nghiên cứu thêm những hướng dẫn của thầy trong trang web này cho đến khi thông suốt mới hành thì sẽ kết quả hơn. Đừng vội hành khi chưa nhận thức đúng.

Thọ tức là những cảm giác. Ví dụ khi có cảm giác đau, đừng tưởng tượng lung tung mà phải cảm nhận thật rõ cảm giác đau thuần túy đó thôi, như vậy gọi là quán niệm thọ.

2 và 3) Tinh tấn chánh niệm tỉnh giác trên thân... không phải là tập trung tâm vào thân như anh nghĩ, mà chỉ cần tâm anh không chạy rông theo ảo tưởng đâu đâu (thất niệm) mà bỏ quên việc thân đang làm là được. Nghĩa là do tâm anh không tán loạn mà thấy biết rõ ràng việc anh đang làm, chứ không cần phải tập trung quá nhiều như thiền định làm gì. Chính vì anh quá thiên nặng về việc tập trung tâm (yếu tố định quá nhiều) mà lãng quên việc khác hoặc trở nên ù lỳ cục mịch... Nên nhớ rằng tâm chánh niệm tỉnh giác không bao giờ vướng bận hay bám chặt vào một đối tượng nào, mà là tâm vô cùng cởi mở, bén nhạy, sẵn sàng phát hiện mọi đối tượng khi chúng hiện khởi. Và khi không có đối tượng nào đặc biệt cần thấy biết thì tâm (tánh biết) trở về thanh thản vô sự, rỗng lặng trong sáng (sáng suốt định tĩnh trong lành), lúc đó đối tượng là "cái toàn thể", hoặc là "cái không là gì cả". Đó chính là lúc tâm không, pháp cũng không, ung dung tự tại.

Ngũ uẩn là những yếu tố phát sinh khi các giác quan tương giao với đối tượng, gồm: Sắc là thân sinh vật lý có mắt tai mũi lưỡi thân. Thọ là các cảm giác khổ, ưu, lạc, hỷ và xả. Tưởng là tri giác nhận diện đối tượng. Hành là phản ứng của tâm trên đối tượng. Thức là nội dung tổng kết diễn trình của tâm ý trong sụ tương giao giữa giác quan và đối tượng.

Question 3

Con kính lời vấn an Thầy. Thưa Thầy, trong cuộc sống hàng ngày: làm việc, tập thể dục, liên lạc bạn bè... có là những hành vi do bản ngã tạo tác hay không? Nếu không thì những việc đó gọi là gì?

Chồng, con trong gia đình hành xử ích kỷ và vô minh thì làm sao có thể thấy như thấy, nghe như nghe, tùy duyên thuận pháp?

Mong Thầy chỉ giáo.

Accepted Answer

Đó chính là những thách thức mà pháp đến để trắc nghiệm thái độ thấy biết của con. Nếu thái độ của con xuất phát từ cái ta ảo tưởng thì bằng mọi cách pháp sẽ đưa ra những chướng ngại để phá vỡ nó. Cách dễ nhận ra nhất là khi nào con thấy còn chướng ngại, còn phiền não tức còn cái ta ảo tưởng, còn kẻ gieo nhân gặt quả. Vậy chỉ cần con biết thận trọng chú tâm lắng nghe quan sát tất cả mọi tình huống đến đi mà con đang trải nghiệm trong đời sống thì con sẽ giác ngộ đâu là thực tánh pháp đâu là cái ta ảo tưởng ngay thôi. Khi con thấy được đâu là pháp đâu là ngã con sẽ không buông lung phóng dật theo ảo tưởng ảo giác của cái ta, đó gọi là TINH TẤN. Không buông lung phóng dật thì tâm trở về trọn vẹn với thực tại, đó gọi là CHÁNH NIỆM. Lúc đó tánh biết không bị ý niệm, tư tưởng, quan niệm của cái ta ảo tưởng che lấp nên thấy biết trong sáng và trung thực, đó gọi là TỈNH GIÁC. Tinh tấn, chánh niệm, tỉnh giác chính là sống thuận pháp không thuận ngã vậy.