Tất cả chủ đề Hỏi Đáp

tưởng tri, thức tri & tuệ tri

74 câu · trang 4/25

Kính bạch Thầy!

Lần đầu tiên trong đời, con được dự lễ dâng y Kathina long trọng, trang nghiêm như vậy. Đầu đội y, lễ vật nhiễu Phật ba vòng quanh toà Bảo Tháp, con thấy mình vui lạ lùng mặc dù mỏi tay chịu không nổi, do ham dâng lễ vật đầy đủ nên con gói quà hơi nặng. Khi nhìn Thầy bước vào toà Bảo Tháp, trong con dâng lên niềm xúc động mãnh liệt muốn bật khóc thành tiếng! Con vui quá trong niềm vui được gặp Chánh Pháp qua sự dẫn dắt của vị Chân Sư mà con đã ước nguyện. Mỗi khi nghe tiếng kinh Pali vang lên trong buổi lễ, con cảm nhận âm thanh hùng hồn vi diệu nằm trong thân thể con, trong đầu, trong tim con vọng ra chứ không phải bên ngoài. Con như quyện vào từng âm thanh này. Con nhắm mắt lại tận hưởng nó, và lại xúc động rơi nước mắt nữa...

Hôm trước con có hỏi Thầy đăng ký làm thí chủ dâng y, mà nghe Thầy nói năm 2025 mới tới lượt, con sợ thời gian lâu quá. Cuộc sống vốn vô thường nên con không chắc đến ngày đó con có thực hiện được lời nguyện này không, nhưng khi đến tham dự buổi lễ, thấy gia đình thí chủ có 5 người tham dự nên con hoan hỷ quá quyết định đăng ký ngay, cộng thêm câu chuyện Thầy kể cô Thí Chủ năm 2014 này làm con hoan hỷ hơn không phải lo ngại gì nữa. Nếu vô thường đến với con thì cha, mẹ, chồng, em con vẫn thay mặt con làm Thí Chủ được, ngay sau đó con đăng ký với cô Như Nguyện luôn Thầy ạ. Mong rằng đến năm đó buổi lễ Kathina được trọn vẹn có Thầy, có chúng con như hôm nay.

Thầy ơi, dạo này con hay xúc động lắm, nhất là khi nghe bài pháp hay, nghe sách nói đến lúc ngài Sariputta nhập Niết-bàn, con cũng ngồi bật khóc nức nở như đang chứng kiến sự việc đó vậy. Con thấy tâm con dễ vỡ tan, khóc oà khi đọc đến phạm hạnh cao quý các vị Thánh Thinh Văn thời Đức Phật trong cuốn Suối Nguồn Diệu Giác. Con thấy được thân, tâm mình lặng lẽ, nhẹ nhàng, hay tác ý khi tiếp xúc với cảnh, thấy được tâm rỗng lặng, tỉnh thức, đầu óc sáng suốt, định tĩnh hơn trước một cách tự nhiên, và đôi khi vẫn thấy mình còn dễ duôi, còn tham, sân, si, tự ngã và cũng nghiêm khắc loại bỏ nó dần dần.

Dạo này con ham đọc sách chú giải Kinh Pháp Cú, Đức Phật và Phật Pháp, Suối Nguồn Diệu Giác, Con Gái Đức Phật, không đọc các sách thiền nữa. Các bài Pháp trên trang web Thầy con nghe một cách tự nhiên, không cố gắng phải hiểu từng lời. Con đang tìm sách, đĩa học Vi Diệu Pháp để tự phân tích tâm mình, có cần thiết không Thầy?

Từ ngày thực hành theo pháp Thầy hướng dẫn, con thấy được tâm trí mình rộng mở, đón nhận những gì đáng nhận, tập buông bỏ những gì đáng bỏ để khỏi dính mắc về sau, mới thấy bản ngã mình còn cao, còn tham dục, còn dính mắc...

Xin Thầy giải thích dùm con, chữ Trí và chữ Tuệ trong nhà Phật khác nhau như thế nào, vì mọi người thường dùng chung từ Trí Tuệ. Pháp danh Pali của con là: Nãnagavesi nghĩa là gì vậy Thầy?

Con kính chúc Thầy Pháp thể khinh an.

Con Phuong Dung.

  • Sādhu lành thay! Cảm xúc của con giống với hỷ lạc trong thiền định, nhưng thực ra trong tín tâm hay thành tâm với một "cảm ứng đạo giao" tự nhiên vẫn có hỷ lạc này. Với cảm xúc đầy hỷ lạc như thế con đọc kinh sách lúc này là rất tốt.

  • Vi Diệu Pháp thì con chỉ cần học cương yếu thôi chứ không nên ham đi vào chi tiết quá chỉ là góp nhặt kiến thức qua tưởng tri. Khi đã nắm được cương yếu con có thể tự khám phá dần chi tiết ngay nơi thực tại thân - thọ - tâm - pháp trong đời sống thực tế hàng ngày, đây mới là tri kiến thực qua trải nghiệm của tuệ tri.

  • Ñānagavesī có nghĩa là người đang tìm kiếm trí tuệ. (Động từ gavesati là tìm tòi, danh từ gavesī là người đang tìm tòi, còn ñāna là trí tuệ). Hiện nay nhiều người dịch Pāli ra Việt chưa phân biệt rõ ràng giữa trí (ñàna) và tuệ (paññā) nên thường dùng lẫn lộn. Có thể tùy theo ngữ cảnh mà nghĩa giống nhau hay khác nhau. Cả hai từ đều có chung một ngữ căn ñā nghĩa là biết. Cái biết của ñāna là biết chi tiết về pháp thực tánh nên gọi là trí, nếu thêm tiếp đầu ngữ pa thành paññā thì đó là cái biết toàn diện về pháp thực tánh nên gọi là tuệ. (Nếu thêm tiếp đầu ngữ vi thành viññāna thì đó là cái biết của thức tri, nếu thêm tiếp đầu ngữ sam thành saññā thì đó là cái biết của tưởng tri)

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.

Kính bạch sư ông, con có một số thắc mắc cúi xin sư ông hoan hỷ chỉ giải giúp con. Trong con có một “tánh biết”, nhưng làm sao con nhận diện được đó là “tánh biết” của bản ngã, hay là một “tánh biết” khách quan. Bởi vì cái Tưởng, cái Thức nằm trong 5 uẩn cũng có thể giúp mình BIẾT, nhưng BIẾT thông qua 5 uẩn (bản ngã) như vậy có vẻ như cái BIẾT đó không còn khách quan nữa ạ. Ví dụ như khi con ăn cơm, thì con nhận biết được ví trí cơm ở đâu, canh ở đâu, chén ở đâu,... nhưng khi con vừa nhận biết được ví trí đó, thì trong đầu con lập tức có hình ảnh và có cảm giác như có nhiều đôi mắt của con đang nhìn vào cơm, vào canh, vào chén, v.v… ở nhiều góc độ khác nhau và nó bắt đầu dẫn dắt con theo và lang mang như là con sẽ lấy chén trước, rồi xới cơm, v.v… trong khi con chưa làm gì cả. Nên con không nhận diện đâu là cái BIẾT THỰC và đâu là cái BIẾT của TƯỞNG và THỨC ạ. Con xin kính lễ sư ông ạ!

Nhận ra được những cái biết này chính là thiền. Tâm gồm hai phần, thể tánh và tướng dụng, thể tánh của tâm là tánh biết, tướng dụng của tâm là cái biết của 6 thức. Biết của tánh biết là tuệ tri, biết của 6 thức là thức tri, biết của tưởng trong ngũ uẩntưởng tri. Khi con biết một cách tự nhiên chưa có cái "ta biết" do chấp lầm của thức tri và tưởng tri xen vào thì đó là tuệ tri của tánh biết. Khi con bắt đầu phân biệt theo khái niệm chế định thì tưởng và ý thức chủ quan đã xen vào nên gọi là tưởng tri và thức tri.

Thực ra 6 thức lúc đầu chưa có cái "ta biết" xen vào thì chúng vẫn là tướng dụng chân thực của Tâm, đồng với tánh biết, chỉ khi khái niệm, tư tưởng, quan niệm chủ quan xen vào mới thành lý trí của cái ngã ảo tưởng. Cứ lặng lẽ quan sát một cách tự nhiên con sẽ thấy ra đâu là tánh biết, đâu là vọng thức. Thiền Minh Sát chính là thấy một cách lặng lẽ trong sáng và tự nhiên. Đừng cố gắng thấy, vì như vậy là chủ quan rất dễ xen vào.

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.

Con kính lễ Thầy! Con có một thắc mắc là hằng ngày khi con làm việc gì thì chú tâm trong việc đó một cách chánh niệm tỉnh giác, lúc rảnh con lại nhớ niệm Phật. Vậy mà khi đụng đến chuyện nguy hiểm như té xe, bệnh nặng thập tử nhất sanh thì ngay lúc đó tâm con rất lặng yên không chút sợ hãi, hốt hoảng, ngay lúc đó con chỉ cảm biết mọi diễn tiến của thân tâm thôi, như vậy có phải con đang rơi vào trạng thái MINH SÁT TUỆ không Thầy? Và nếu ngay lúc đó con có ra đi thì cảnh giới con đến sẽ tương xứng với ba nghiệp thường ngày con đang huân tập mà đến phải không Thầy? Con xin Thầy từ bi chỉ dạy cho con.

Con còn thêm một câu hỏi nữa là khi con nghe Pháp thường thì con hay trong tư thế nằm con cảm thấy thoải mái hơn lúc ngồi trang nghiêm, vậy có vô lễ không? Khi con đang đánh máy vi tính con mở Pháp vừa nghe vừa làm con thấy cũng chính xác, như vậy có tốt không Thầy? Con kính chào Thầy.

Tốt lắm, con đã nhận ra được cách tánh biết làm việc tự nhiên, toàn diện, khác với ý thức thường nghiệm chỉ biết một đối tượng. Khi tánh biết hoạt dụng một cách tự nhiên thì nó có thể biết được nhiều đối tượng cùng lúc rất tự nhiên, khác với sự chú ý của ý thức một cách chủ quan trên đối tượng. Chúc mừng con thấy ra được điều này. Vì vậy, con nghe pháp khi đang làm việc khác và nằm hay ngồi nghe pháp không thành vấn đề nếu con đã biết nghe bằng tánh biết, chủ yếu là nghe mà thấy ra pháp chứ không phải nghe để tìm nghĩa là được. Thấy pháp và tìm hiểu nghĩa là hai việc rất khác xa nhau của tuệ trithức tri.

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.