Question 1

Kính thưa thầy, vừa rồi con đã hỏi một câu không rõ ràng. Ý của con là Pháp vận hành một cách hoàn hảo ngoài ý muốn chủ quan của bản ngã. Thí dụ, người nông dân có thể cày sâu cuốc bẩm nhưng được mùa hay không người ấy không thể nào làm chủ được. Sắc là vô ngã vì vậy ta không làm chủ được sinh già bệnh chết.

Duy chỉ có một thứ con cảm thấy có thể làm chủ được là sự hướng tâm của con. Thí dụ con muốn nghĩ về một nơi nào đó, nơi ấy sẽ hiện ra trong trí con với đầy đủ những chi tiết. Con không biết ai làm chủ sự hướng tâm này nhưng rõ ràng bên trong có ý muốn thì sẽ làm ra được.

Con nghĩ rằng nếu sự hướng tâm không còn thì không ai còn chịu trách nhiệm những gì họ đã làm ra. Con không dám chắc những gì con vừa nếu ra là hợp với Đạo nên con xin được thầy chỉ dẫn. Con cám ơn Thầy.

Accepted Answer

Hướng tâm tức tác ý (manasikāra), một trong 7 biến hành tâm sở, nó có mặt trong tất cả tâm, dù thiện, bất thiện, vô nhân hay duy tác. Vì vậy đã có tâm thì không thể vắng mặt tác ý, làm sao tác ý không còn được? Vậy thì vấn đề không phải là có hay không có tác ý mà là có thấy tác ý là vô ngã hay nhận lầm tác ý là ngã. Khi cái ta ảo tưởng tác ý thì chắc chắn sẽ có hướng tâm không thực (phi như tác ý: Ayoniso manasikāra). Khi tâm rỗng lặng trong sáng tức vô ngã thì hướng tâm sẽ trung thực (như lý tác ý: yoniso manasikāra). Do đó thầy mới hỏi con ai làm chủ và bây giờ thấy hỏi thêm ai tác ý?

Question 2

Kính bạch Thầy, con là một Phật tử mới sơ cơ, những thắc mắc về Phật pháp của con có vẻ còn ngớ ngẩn, mong Thầy hoan hỷ chỉ bày. Con xin hỏi: Tu theo Phật có thành Phật không? Có chứng đắc không? Thầy từng nói bản ngã là do ảo tưởng mà có. Vậy khi mất rồi, ai thọ quả báo, ai đi luân hồi sanh tử trong lục đạo?

Con mong hồi âm của Thầy. Chúc Thầy nhiều sức khỏe.

Accepted Answer

1) Tu theo Phật Toàn Giác thì thành Thanh Văn Giác, còn tu như Phật Toàn Giác mới thành Phật Toàn Giác. 2) Có chứng đắc nhưng không có sở đắc. Chứng đắc là thấy ra được hay giác ngộ được, và vì tánh biết thấy pháp nên trong đó không có cái ta thấy, còn sở đắc là sở hữu được nên trong đó có cái ta của người sở hữu. 3) Khi mê muội, chính cái ta ảo tưởng tạo ra luân hồi sinh tử, nên nó cũng thấy "ta tạo nghiệp, ta gặt quả, ta luân hồi trong lục đạo". Nhưng khi giác ngộ ra cái ta chỉ là ảo tưởng, thì nói như Thanh Tịnh Đạo: "Không có người tạo nghiêp, không có kẻ gặt quả, chỉ có dòng nghiệp báo triền miên".

Question 3

Kính thưa thầy, tự lòng, chuyện quá khứ con bỏ nhưng bây giờ chuyện cũ có người nhắc lại, bản ngã của con trỗi lên đến nỗi con muốn quên lời Phật và thầy dạy. Thưa thầy, thầy dạy con cách nào để con vượt qua sự đấu tranh nội tâm này. Con mong thầy.

Accepted Answer

Không bỏ quá khứ cũng không vượt qua cái gì cả mà chỉ thấy nó như nó đang xuất hiện tại đây và bây giờ thôi. Thấy mọi chuyện đến đi như nó là, không lấy, không bỏ, không phê phán, không can thiệp... vì duy nhất chỉ có nó như nó đang là thôi, chứ có ai đâu mà muốn vượt qua? Nếu đã thấy bản ngã trỗi lên thì chỉ thấy thôi, còn muốn vượt qua tức là đã chồng thêm bản ngã lên bản ngã thì làm sao buông hay vượt qua bản ngã được? Hãy thấy, thấy và thấy... thì tự động có sự chuyển hóa... còn vượt qua hay không là việc của pháp, con đừng lo.