Tất cả chủ đề Hỏi Đáp

Nguyên lý tu tập

1182 câu · trang 191/394

Con chào Thầy.

Trong bộ môn Adhidhamma, họ giải thích:

  • tầm: sự quăng tâm trên đối tượng

  • tác ý: sự hướng tâm đến đối tượng

Thưa thầy con không phân biệt được điểm khác nhau là như thế nào.

Con xin lấy ví dụ có 1 con ong thấy 1 bông hoa bây giờ nó muốn bay lại hút mật bông hoa đó. Con xin thầy giải thích cho con ạ. Đâu là hướng tâm, đâu là tầm, tứ, hỷ, lạc, định.

Con căn trí ngu muội, xin Thầy hoa hỷ giải thích cụ thể ạ. Sadhu lành thay!

Đó là giải thích theo "truyền thuyết". Muốn biết trạng thái thật của năm thiền chi thì đừng lệ thuộc vào giải thích của ai cả mà con phải tự mình trải nghiệm để khám phá thực tế. Khi đã trải nghiệm trình tự của tâm vào trạng thái định con sẽ tự cảm nhận chính xác tầm, tứ, hỷ, lạc, định là gì mà không cần bất cứ định nghĩa nào. Những định nghĩa kiểu khuôn đúc khô khan của từ điển chẳng giúp ích được gì nhiều mà lắm khi còn trở ngại cho cho sự thực chứng nữa là khác.

Thực ra điều này rất bình thường, thí dụ: ngồi trong giảng đường con cảm thấy buồn ngủ, đến khi buổi giảng bắt đầu thì con: (1) hướng tâm đến lời giảng, không còn buồn ngủ nữa, (2) rồi nhờ tập trung lắng nghe kỹ để thấu hiểu, nên tâm bớt phân vân, lưỡng lự, (3) bắt đầu hiểu đến đâu con cảm thấy hứng thú đến đó, không còn thái độ bực dọc nữa, (4) và khi đã thông suốt pháp thoại con cảm thấy hài lòng, mãn nguyện, không còn nghĩ tưởng lung tung, (5) nên tâm con hoàn toàn ổn định, buông xả, không muốn gì hơn.

Nếu khéo tu tập trong đời sống hàng ngày con vẫn dễ dàng thấy rõ 5 thiền chi một cách rất bình thường tự nhiên chứ không trầm trọng như những định nghĩa đâu mà phải cố gắng dụng công đạt cho bằng được!

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.

Thưa thầy,

Con nhận ra rằng trong thực hành Giới-Định-Tuệ hàng ngày, việc trở về với thực tại là mấu chốt và khó nhất. Hình dung việc này nó cũng giống như cuộc thi giữa Thỏ và Rùa vậy. Thỏ cách Rùa 10km, cùng xuất phát, Thỏ chạy với vận tốc 10km/h, Rùa chạy với vận tốc 1km/h - do cùng một hệ quy chiếu quán tính nên Thỏ không bao giờ bắt kịp được Rùa. Câu chuyện tương tự với việc điều chỉnh tâm trở về với thực tại. Với tâm đang trôi dạt ở quá khứ hay tương lai, khi "đưa được" nó về hiện tại thì cái hiện tại đấy đã trở thành quá khứ, cho dù cách nhau chỉ 1 sát-na. Con hiểu việc cố "trở về" sẽ không bao giờ thành công, nhưng nếu để "tự nhiên" trở về, thì cái tự nhiên này sẽ là như thế nào. Thầy có thể cắt nghĩa rõ hơn được không ạ?

Con cảm ơn thầy.

Câu chuyện thỏ với rùa khác xa câu chuyện người đang đi trên núi tìm núi, người đang lội dưới nước tìm nước. Ở đây không có vấn đề chạy đua hay bắt kịp mà chỉ là biết buông ảo tưởng hay không mà thôi. Thấy tức buông, buông tức thấy, con có biết không?

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.

Dạ thưa Thầy,

Xin Thầy giảng cho con được hiểu rõ hơn: trong quá trình thiền tập, vịệc hữu thức hóa vô thức có ích lợi và cần thiết không ạ?

Con xin tri ân Thầy và kính chúc Thầy nhiều sức khỏe sau chuyến hoằng pháp dài ngày trở về.

Không phải lợi hay không mà là tất yếu. Dù vô thức từ tiềm thức khởi lên (như những khuynh hướng xung động), hay vô thức đang hiện hành do ý thức bỏ quên đều cần hữu thức hoá, nếu không thì lại chìm vào... vô thức, lúc đó nó đồng nghĩa với vô minh.

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.