Q: Kính thưa Thầy, <p Trước hết con xin chúc sức khoẻ đến thầy. Con có 1 trăn trở không giải đáp được, xin thầy giúp dùm con. <p Thưa thầy, ĐỨC PHẬT có dạy: tham, sân, si là cội nguồn của khổ đau, vậy muốn giải thoát thì ta nên buông bỏ tham, sân, si, đúng không thầy? Nhưng thưa thầy, khi con ngồi nhìn sâu vào 3 điều trên thì thấy rất khó, thí dụ như tham sống, sợ chết hoặc muốn thoát khỏi khổ đau cũng là tham. Còn như sân, con có thể nhìn lại mình và không ôm vào lòng khi có người nói oan cho mình, nhưng ngay khi 1 con vật cắn mình dù cho đó chỉ là con muỗi thì tâm con cũng nổi lên sự sân. Con cũng đang tập thực hành lời thầy dạy là nhìn cái đau để thấy chỉ có đau chứ không có người đau, nhưng con không tách nó ra được, con thấy rõ ràng chân con đang đau và cái đau nó di chuyển như thế nào nhưng vẫn thấy là chân mình đau. <p Thưa thầy, con có tiến bộ trong cuộc sống, vì hiểu được những sự việc xảy ra, do đâu mà có, nhưng con cũng còn rất nhiều điều chưa thông suốt, vậy xin thầy từ bi chỉ dùm con: khi có những điều mình chưa hiểu thì nên đào sâu vào, suy tư về nó hay là chỉ buông ra không nghĩ tới? <p Con xin cám ơn thầy.

Nói chung khi còn cái ngã lý trí thì vấn đề còn phức tạp và đầy phân vân nghi hoặc. Chỉ khi tâm thật bình thường giản dị trong thấy chỉ có thấy, trong biết chỉ có biết thì thấy biết mới thanh tịnh (tri kiến thanh tịnh). Đào sâu hoặc buông ra đều là thái độ một chiều của cái ngã lý trí, không phải là tánh biết thấy pháp trung thực như nó là. Con cứ thấy thôi còn mọi sự đã có pháp vận hành, khi ý con thuận với ý pháp thì không còn vấn đề gì để giải quyết nữa cả.

Q: Kính Bạch Thầy, <p Con hiện vẫn quan sát mọi hành động cử chỉ rõ biết bản thân đang làm gì: đi, đứng, lái xe, ăn cơm..., nghĩ gì con cũng biết con đang nghĩ, không bị suy nghĩ cuốn đi, đặc biệt là con thích ngồi xuống quan sát thân, thọ, tâm của con, cảm giác như đang khám phá thêm được nhiều điều thú vị. Con có được nghe Thầy hướng dẫn quan sát tiếp sự sinh diệt, con có quan sát nhưng con không cảm nhận được sự sinh diệt, con cảm thấy cứ bình bình không có nhiều sự biến động trong tâm con để thấy sinh diệt. Kể cả khi con quan sát sự thở, con cũng không cảm nhận điều gì là sinh ra là diệt đi và ngược lại, con chỉ thấy thân con "nhúc nhích" thế nào khi thở. Con đang bị kẹt và con tự cáu gắt bản thân, nhiều khi muốn khóc vì thấy mình không làm được, dẫn đến càng sai lầm hơn. Con nghĩ nếu con buông xuống không cố gắng quan sát sự sinh diệt nữa thì bao giờ con mới khai thêm những tuệ khác, còn cố gắng quá thì đi ngược lại với Thiền Tuệ, nên giờ con bối rối. Mong Thầy cho con lời khuyên, chỉ ra để con tiến bộ hơn trên đường tu tập đến giác ngộ ạ. <p Con cám ơn Thầy,

Thấy thân sinh diệt tức thấy sự biến đổi của các trạng thái hoặc tư thế của thân như thấy bước chân này chấm dứt bước chân kia kế tục, cứ thế không còn thấy "ta" đi mà chỉ thấy sự sinh diêt trong động thái đi. Cũng vậy, đi diệt thì đứng sinh, đứng diệt thì ngồi sinh, ngồi diệt thì nằm sinh v.v... hoặc hít vô diệt thở ra sinh, thở ra diệt hít vô sinh v.v... Thấy thọ sinh diệt là thấy sự biến đổi của các cảm giác như thấy cảm giác đau sinh rồi từ từ lắng dịu và biến mất, tiếp đó cảm giác xả hoặc lạc sinh lên và cũng từ từ diệt đi v.v..., cũng vậy, thấy những cảm xúc hỷ, ưu sinh diệt, cứ thế không còn thấy "ta" khổ, "ta" lạc mà chỉ thấy thọ khổ, thọ lạc sinh diệt mà thôi. Thấy tâm sinh diệt càng rõ ràng hơn như vừa thấy đó đã chuyển qua nghe, vừa nghe tiếng này đã chuyển qua nghe tiếng khác, cũng vậy ngửi, nếm, xúc chạm và nhất là biết càng biến đổi sinh diệt nhanh hơn như khi hiểu một câu nói là hiểu hết lời này qua lời khác, như vậy không phải "ta" biết mà chỉ có cái biết sinh diệt liên tục đó sao? Không cần cố gắng tìm kiếm sự sinh diệt theo một khái niệm định sẵn nào để rồi tìm không ra. Sự sinh diệt luôn xuất hiện trong mọi pháp tướng nên càng không cố gắng dụng công tìm kiếm càng thấy dễ dàng hơn. Thấy thật hồn nhiên trong sáng các pháp đến đi tự nhiên thì thực tướng sinh diệt sẽ tự xuất hiện. Đó chính là sự thấy biết trong thiền Minh Sát.

Question 1

Thưa thầy, con cần hỏi mong được thầy giải đáp! Con tin vào nhân quả, đặc biệt tin vào phước xây dựng chùa tháp. Nhưng gần đây con nghe có 1 vị thầy giảng trên youtube rằng những người kêu gọi xiển dương xây dựng là những người lừa đảo. Con không biết phước thiện do xây dựng chùa tháp có thật như kinh sách nói không? Kính thầy!

Accepted Answer

Không cần kinh nói hoặc ai nói xây chùa tháp có phước hay không mà cần biết tâm người xây dựng thiện hay bất thiện, mục đích vị kỷ hay vị tha, đem lại lợi ích nhiều người, nhiều đời hay không... mới biết được có phước hay không, chứ không nên kết luận một chiều.

Question 2

Kính thưa Thầy, <p Trước hết con xin chúc sức khoẻ đến thầy. Con có 1 trăn trở không giải đáp được, xin thầy giúp dùm con. <p Thưa thầy, ĐỨC PHẬT có dạy: tham, sân, si là cội nguồn của khổ đau, vậy muốn giải thoát thì ta nên buông bỏ tham, sân, si, đúng không thầy? Nhưng thưa thầy, khi con ngồi nhìn sâu vào 3 điều trên thì thấy rất khó, thí dụ như tham sống, sợ chết hoặc muốn thoát khỏi khổ đau cũng là tham. Còn như sân, con có thể nhìn lại mình và không ôm vào lòng khi có người nói oan cho mình, nhưng ngay khi 1 con vật cắn mình dù cho đó chỉ là con muỗi thì tâm con cũng nổi lên sự sân. Con cũng đang tập thực hành lời thầy dạy là nhìn cái đau để thấy chỉ có đau chứ không có người đau, nhưng con không tách nó ra được, con thấy rõ ràng chân con đang đau và cái đau nó di chuyển như thế nào nhưng vẫn thấy là chân mình đau. <p Thưa thầy, con có tiến bộ trong cuộc sống, vì hiểu được những sự việc xảy ra, do đâu mà có, nhưng con cũng còn rất nhiều điều chưa thông suốt, vậy xin thầy từ bi chỉ dùm con: khi có những điều mình chưa hiểu thì nên đào sâu vào, suy tư về nó hay là chỉ buông ra không nghĩ tới? <p Con xin cám ơn thầy.

Accepted Answer

Nói chung khi còn cái ngã lý trí thì vấn đề còn phức tạp và đầy phân vân nghi hoặc. Chỉ khi tâm thật bình thường giản dị trong thấy chỉ có thấy, trong biết chỉ có biết thì thấy biết mới thanh tịnh (tri kiến thanh tịnh). Đào sâu hoặc buông ra đều là thái độ một chiều của cái ngã lý trí, không phải là tánh biết thấy pháp trung thực như nó là. Con cứ thấy thôi còn mọi sự đã có pháp vận hành, khi ý con thuận với ý pháp thì không còn vấn đề gì để giải quyết nữa cả.

Question 3

Kính Bạch Thầy, <p Con hiện vẫn quan sát mọi hành động cử chỉ rõ biết bản thân đang làm gì: đi, đứng, lái xe, ăn cơm..., nghĩ gì con cũng biết con đang nghĩ, không bị suy nghĩ cuốn đi, đặc biệt là con thích ngồi xuống quan sát thân, thọ, tâm của con, cảm giác như đang khám phá thêm được nhiều điều thú vị. Con có được nghe Thầy hướng dẫn quan sát tiếp sự sinh diệt, con có quan sát nhưng con không cảm nhận được sự sinh diệt, con cảm thấy cứ bình bình không có nhiều sự biến động trong tâm con để thấy sinh diệt. Kể cả khi con quan sát sự thở, con cũng không cảm nhận điều gì là sinh ra là diệt đi và ngược lại, con chỉ thấy thân con "nhúc nhích" thế nào khi thở. Con đang bị kẹt và con tự cáu gắt bản thân, nhiều khi muốn khóc vì thấy mình không làm được, dẫn đến càng sai lầm hơn. Con nghĩ nếu con buông xuống không cố gắng quan sát sự sinh diệt nữa thì bao giờ con mới khai thêm những tuệ khác, còn cố gắng quá thì đi ngược lại với Thiền Tuệ, nên giờ con bối rối. Mong Thầy cho con lời khuyên, chỉ ra để con tiến bộ hơn trên đường tu tập đến giác ngộ ạ. <p Con cám ơn Thầy,

Accepted Answer

Thấy thân sinh diệt tức thấy sự biến đổi của các trạng thái hoặc tư thế của thân như thấy bước chân này chấm dứt bước chân kia kế tục, cứ thế không còn thấy "ta" đi mà chỉ thấy sự sinh diêt trong động thái đi. Cũng vậy, đi diệt thì đứng sinh, đứng diệt thì ngồi sinh, ngồi diệt thì nằm sinh v.v... hoặc hít vô diệt thở ra sinh, thở ra diệt hít vô sinh v.v...
Thấy thọ sinh diệt là thấy sự biến đổi của các cảm giác như thấy cảm giác đau sinh rồi từ từ lắng dịu và biến mất, tiếp đó cảm giác xả hoặc lạc sinh lên và cũng từ từ diệt đi v.v..., cũng vậy, thấy những cảm xúc hỷ, ưu sinh diệt, cứ thế không còn thấy "ta" khổ, "ta" lạc mà chỉ thấy thọ khổ, thọ lạc sinh diệt mà thôi.
Thấy tâm sinh diệt càng rõ ràng hơn như vừa thấy đó đã chuyển qua nghe, vừa nghe tiếng này đã chuyển qua nghe tiếng khác, cũng vậy ngửi, nếm, xúc chạm và nhất là biết càng biến đổi sinh diệt nhanh hơn như khi hiểu một câu nói là hiểu hết lời này qua lời khác, như vậy không phải "ta" biết mà chỉ có cái biết sinh diệt liên tục đó sao?

Không cần cố gắng tìm kiếm sự sinh diệt theo một khái niệm định sẵn nào để rồi tìm không ra. Sự sinh diệt luôn xuất hiện trong mọi pháp tướng nên càng không cố gắng dụng công tìm kiếm càng thấy dễ dàng hơn. Thấy thật hồn nhiên trong sáng các pháp đến đi tự nhiên thì thực tướng sinh diệt sẽ tự xuất hiện. Đó chính là sự thấy biết trong thiền Minh Sát.