Question 1

Kính thưa Thầy. Trong chuyến về VN hồi sau Tết con có lên chùa thăm thầy và được thầy chỉ dạy, soi sáng rất nhiều. Con thành thật cám ơn thầy.

Thưa thầy con có một thắc mắc này xin thầy hoan hỷ chỉ dạy thêm. Trong kinh Quán Niệm Hơi thở, Phật có dạy về 16 hơi thở cho thân thọ tâm và pháp, trong đó, có những lời dạy như vầy: "Cảm giác hỷ thọ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Cảm giác hỷ thọ, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập. "Cảm giác lạc thọ, tôi sẽ thở vô", vị ấy tập. "Cảm giác lạc thọ, tôi sẽ thở ra", vị ấy tập.

Thưa thầy đó có phải là một sự rèn luyện chăng?

Con thành thật cám ơn thầy, và kính chúc thầy được nhiều sức khỏe.

Accepted Answer

Dù nhiều người theo kinh này mà rèn luyện thì cũng đạt được nhiều kinh nghiệm lợi ích, nhưng tất nhiên đó không phải là mục đích của bài kinh. Bài kinh này có tên là "Nhập tức xuất tức niệm" (Anapanassati) tức quán niệm những trạng thái thở vô thở ra, trong đó có câu "Vị ấy học" (sikkhati) chứ không phải "Vị ấy tập" như đã được dịch. Tập hay rèn luyện là lặp đi lặp lại cho thuần thục một cách có chủ ý (có chủ quan năng niệm sở niệm), còn học theo cách quán niệm này là quan sát minh bạch và trọn vẹn bằng chánh niệm tỉnh giác hay với tâm rỗng lặng trong sáng tự nhiên (không có chủ quan năng sở).

Nhiều đạo sĩ trước khi theo đức Phật đã có sẵn sở đắc thiền định nhờ rèn luyện hơi thở và bị kẹt trong đó không thể vào được thực tánh chân đế, vì thiền định ngoại đạo dựa trên tưởng mà thành, do đó để hóa giải cho họ sự vướng mắc này đức Phật dạy pháp quán niệm trạng thái thở vô thở ra mà trước đây họ đã hành để đạt định. Trong pháp Anapanassati này họ phải học bằng cách quan sát minh bạch mọi trạng thái diễn biến của định mà họ trải qua để soi sáng và hóa giải sự bám víu trong định đó (ba đoạn trên) và cuối cùng đưa tâm họ vào trí tuệ quán chiếu thấy rõ thực tánh chân đế và giải thoát giác ngộ (đoạn cuối cùng của bài kinh).

Như vậy đây hoàn toàn không phải là rèn luyện mà là soi chiếu để phá mê chấp trong trạng thái sở đắc thiền định và mở ra tầm nhìn của trí tuệ không còn chỗ bám trụ (Anissito anupadiyati).

Question 2

Kính thưa thầy, sao con ngồi thiền một chút thôi là đã bị phân tâm? Thầy cho con lời khuyên và chỉ cho con thiền được thanh thản. Con kính đảnh lễ thầy.

Accepted Answer

Thiền chính là thấy ra diễn biến của trạng thái phân tâm như thế nào, chứ không phải dẹp phân tâm để được thanh thản. Nếu con thiền chỉ để được thanh thản thì chính con đang phân tâm. Còn nếu con thấy phân tâm là phân tâm mà không cần lấy bỏ gì cả thì chính là con đang thanh thản đó. Con có nhận ra sự thật vi tế này không?

Question 3

Kính thưa Thầy, khi ngồi thiền con chỉ theo dõi hơi thở qua việc “phồng xẹp” của bụng đồng thời với việc chú tâm vào vùng đan điền. Lúc nào tập trung cao độ vào vùng đó con có cảm giác như hơi thở chạm nhẹ vào lớp da bụng con từ bên trong (1 vùng tròn nhỏ nằm ngay phía dưới rốn), đôi khi có kèm theo cảm giác nóng ấm. Thưa Thầy, con ngồi thiền như vậy có đúng không? Con cúi xin Thầy từ bi chỉ dạy cho con.

Con thành tâm tri ân Thầy.

Accepted Answer

Con đang tập trung tư tưởng để luyện khí công Trung Quốc, yoga Ấn Độ hay luyện đan theo Đạo gia chứ đâu phải thiền. Thiền định là buông hết tham, sân, trạo hối, hôn trầm thùy miên và phân vân nghi hoặc thì tâm liền ổn định một cách tự nhiên mà không cần luyện tập gì cả. Còn thiền tuệ thì con thấy thực tánh của thân, thọ, tâm, pháp trong mọi hoạt động của thân tâm để loại trừ cái ta ảo tưởng ra khỏi thực tại, thế thôi. Con nhớ rằng thiền Phật Giáo hoàn toàn không phải là tập trung tư tưởng cao độ.