tinh tấn chánh niệm tỉnh giác

Thưa Thầy, xin thầy hãy chỉ dạy cho con được hiểu.

1. Trong buổi trà đạo sáng nay, con nghe đạo hữu nhắc đến vấn đề thế lực vô hình gây tai nạn cho người khác. Con không hiểu luật nhân quả có công bình hay không, người tốt vẫn có thể bị ác linh hãm hại dù không thù oán, nhưng ác linh có lẽ sẽ không bị quả báo gì. Hoặc là người này chẳng làm điều xấu với người kia, nhưng người kia sinh hận và hãm hại thì đó là cái quả sao?

2. Thưa Thầy, con thấy sống tùy duyên thuận pháp thật khó. Mình vì muốn tránh phiền phức không đáng có, đồng thời muốn bảo hộ điều mà mình nghĩ là tốt/nên xảy ra mà nghịch ý người khác, nhưng làm sao có thể chiều ý tất cả (vì là tương đối), nhưng không làm vậy có phải là ích kỷ không (vì làm theo ý mình)? Thầy có thể cho con thêm ví dụ để con được thông suốt vấn đề này hơn không ạ? (con có nghe pháp và hiểu nhưng khi áp dụng thực tế thì lại bối rối, không biết là do tâm mình xấu, chứa sợ hãi hay là do không biết cách hành xử tốt hơn).

Con xin cảm ơn thầy và chúc thầy nhiều sức khỏe.

Thưa thầy, con đọc trong Kinh Phân biệt về sự thật (số 141 Trung Bộ Kinh) có đoạn ngài Sariputta nói về chánh tinh tấn như sau: "Này chư Hiền, thế nào là chánh tinh tấn? Này chư Hiền, ở đây Tỷ-kheo, đối với các ác, bất thiện pháp chưa sanh, khởi lên ý muốn không cho sanh khởi; vị này nỗ lực, tinh tấn, quyết tâm, trì chí. Ðối với cái ác, bất thiện pháp đã sanh, khởi lên ý muốn trừ diệt; vị này nỗ lực, tinh tấn, quyết tâm, trì chí. Ðối với các thiện pháp chưa sanh, khởi lên ý muốn khiến cho sanh khởi; vị này nỗ lực, tinh tấn, quyết tâm, trì

chí. Ðối với các thiện pháp đã sanh khởi, khởi lên ý muốn khiến cho an trú, không cho băng hoại, khiến

cho tăng trưởng, phát triển, viên mãn; vị này nỗ lực, tinh tấn, quyết tâm, trì chí. Này chư Hiền, như vậy

gọi là chánh tinh tấn".

Thưa thầy, con nên hiểu những câu như "khởi lên ý muốn cho sinh khởi, khởi lên ý muốn trừ diêt, khởi lên ý muốn làm cho tăng trưởng, viên mãn, v.v..." như thế nào cho đúng ạ? Đoạn kinh này không phải chỉ được nói một lần bởi ngài Sariputta mà chính Đức Thế Tôn cũng nhắc đi nhắc lại nhiều lần mỗi khi ngài giảng về Tứ Diệu Đế. Con đã phân vân về đoạn kinh này rất lâu trước khi con quyết định hỏi thầy, vì con cũng nghĩ là khi tu hành không thể dùng cái bản ngã để đạt đến cái không còn bản ngã được, tuy nhiên trong kinh đã ghi rõ như vậy nên con cũng cảm thấy rất lúng túng. Liệu có thể có cái sinh khởi hay trừ diệt mà không có cái bản ngã cá nhân trong đó không thầy? Trừ diệt nhưng trừ diệt một cách vô tâm, không có tham sân trong đó? Ví dụ như có Tác ý tâm sở nhưng không có Tư tâm sở chẳng hạn?

Tiện đây con cũng xin thầy giải thích giúp con sự khác nhau giữa Tác ý tâm sở và Tư tâm sở được không ạ? Làm thế nào để khi hành động chỉ có Tác ý mà không có Tư tâm sở được ạ? Con cảm ơn thầy!

Kính thưa Thầy! Pháp "Như lý tác ý" có thể dùng để hỗ trợ cho việc trở về - trọn vẹn - trong sáng với thực tại được không? Khi đi kinh hành, làm mọi việc hoặc ngồi tại chỗ, Tâm con thường Phóng dật hoặc đi lang thang thì những lúc như vậy con thường hướng tâm nhắc: "Tâm phải gom về thân hành, thân làm cái gì thì tâm phải biết cái nấy, không được phóng dật ra ngoài, không được đi lang thang, phải gom về thân hành cho thật chặt". Thưa Thầy, con dùng pháp tác ý như vậy có đúng không? Con xin thành kính tri ân Thầy!