Thầy quý kính, Cái khó khăn mà con thường gặp phải là mỗi khi có điều gì con muốn trình lên Thầy về những trải nghiệm của con trong cuộc sống, con lại không biết phải diễn tả như thế nào, tại vì con thấy chỉ là tạm nói thôi, chứ không thể diễn tả lại chính xác được.
Hiện giờ, đa phần khi con đi ra ngoài, thí dụ như con đi vào trung tâm mua sắm suốt một giờ, mắt nhìn thấy không biết là bao nhiêu thứ được bày bán, thấy thì chỉ thấy vậy thôi, chứ hiếm khi có điều gì khởi lên trong tâm. Trong khi vừa đi, vừa nhìn, thì con chỉ thấy thôi, chứ không có biết rõ nó là cái gì, cái gì đang được bày bán, hoặc màu sắc, kiểu dáng ra sao, cửa hàng nào đang bán món gì, không có điều gì thu hút được sự chú ý của con hết. Sau khi con đi phố về, ai hỏi cái gì cũng không biết hết, hỏi thời trang năm nay là gì cũng không biết luôn. Những điều con đã nhìn thấy hoàn toàn không có để lại một dấu vết gì hết. Chỉ trong trường hợp, lúc đang nhìn, cố ý khởi tâm muốn nhớ hoặc muốn biết, thì sau đó mới có thể nhớ lại được.
Hoặc trong trường hợp, giả sử lúc đi phố, con đi cùng với em con, em con chỉ con một cái áo, hỏi con cái áo đó có đẹp hay không? Lúc đó con phải cố ý nhìn thật kỹ, mới thấy, nhưng lại không thể cho ý kiến ngay được, vì mới thoạt nhìn thấy cái áo nào cũng giống nhau hết, nhưng để làm vui lòng cô em, thì phải khởi ý muốn biết lên thật mạnh, lúc đó mới thấy cái này đẹp hơn cái kia một chút xíu. Đối với con, chuyện gì cũng OK, cũng tốt hết, những điều bên ngoài không có điều nào quan trọng hơn điều nào hết. Chỉ có cái biết là vật vô giá thôi, vì nếu không có cái biết này, thì mọi thứ khác hoàn toàn vô nghĩa lý.
Hiện giờ con thấy, không có nhân vật nào hết, chỉ có 2 thứ thôi, một cái biết không sanh diệt, và cái được biết luôn sanh diệt. Cái biết thì sẽ tự ứng hiện ra khi cần thiết để bảo vệ an toàn, thí dụ như đang đi mà phân tâm, trợt chân, thì cái biết sẽ giúp lấy lại thăng bằng, hoặc sơ ý chạm vào vật quá nóng thì sẽ tự biết rút tay lại.
Khi ngồi nhớ lại những gì đã xảy ra từ trước đến nay, con thấy, con không có làm gì hết, chỉ là sự vận hành tự nhiên mầu nhiệm của Pháp thôi.
Con xin lỗi Thầy, con rất muốn kể thật rõ tất cả mọi chi tiết diễn biến để Thầy dễ dàng giúp con và được chia sẻ với các bạn khác, nhưng vì điều kiện sức khỏe của con không cho phép. Nhưng con cũng OK với mức độ hạn hẹp mà sức khỏe cho phép, vì con nghĩ là Pháp đang điều chỉnh mọi việc mà thôi.
Con thành kính đảnh lễ Thầy. Con.
Đúng vậy, chỉ có pháp vận hành và tánh biết thấy pháp một cách trực tiếp không qua khái niệm nào cả, do đó chỉ thấy, chỉ nghe,... chỉ biết với tâm trong sáng tất cả đối tượng mà dường như không biết gì cả vì không khởi lý trí phân biệt, chỉ khi nào tùy ứng để diễn đạt mới dùng tới khái niệm hình ảnh, ý niệm và ngôn ngữ mà thôi. Tánh biết tự ứng khi có việc cần đến nó, còn không thì nó chỉ rỗng lặng trong sáng thôi. Cái biết trực tiếp pháp thực tánh khác xa với cái biết pháp qua khái niệm chế định nên biết mà dường như không biết, và không biết nhưng cái biết tự nó thật rõ ràng. Điều này chỉ ai thấy mới biết, còn người không thấy thì tưởng đó là lý luận chơi cho vui, hoặc cho đó chỉ là lý thuyết vớ vẩn, và nhiều người không sao hiểu nổi cái biết mà không biết này, vì cái biết của họ là hữu vi hữu ngã, còn cái biết này vô vi, vô tướng, không phải của ai, không phát triển được... nhưng nó cứ thế mà vận hành, mà thấy biết vô ngại.