Thưa Thầy,
Con có chỗ nghi này muốn hỏi Thầy ạ. Từ khi con thực hành Vipassana thì thường là quan sát tâm. Thấy rõ tiến trình vận hành của các tâm thiện cũng như bất thiện của mình, từ đó điều chỉnh hành vi hoặc cách suy nghĩ lại. Con thấy hiệu quả rất tốt, nhất là khi có nghịch duyên xuất hiện.
Nhưng cách đây 1 tháng con có bị đau răng thấu đến tận xương tủy. Con cũng thử quan sát cảm thọ nhưng không thể quan sát “như nó đang là” như đối với quan sát tâm vì cơn đau cứ buốt lên từng cơn, cơn sân trổi dậy liên tục, con chuyển qua quan sát cơn sân cũng không xong. Cuối cùng con phải tập trung vô quan sát hơi thở để không còn để ý tới cơn đau răng thì thấy bớt hơn chút xíu. Con suy nghĩ, khi mới đau răng đã như vầy thì đến lúc cận tử toàn thân đau đớn thì công phu tu tập của mình có ứng dụng được không?
Sự việc này làm con nhớ đến 1 lần con vào 1 khóa thiền của trường phái chuyên quan sát cảm thọ. Họ bắt ngồi thiền 45 phút bất động cho chân tê buốt và quan sát trên cảm thọ đó. Có phải ý đồ của phương pháp này là để luyện tập dành cho những lúc đau đớn như thế này không ạ?
Con cảm ơn Thầy.
Con nên học quan sát thực tế sự kiện nào đang diễn ra hơn là chọn một đối tượng nhất định như chọn niệm thân, niệm thọ hay niệm tâm riêng biệt. Vì tâm chánh niệm tỉnh giác là chính chứ không phải là đối tượng nào. Nên tập quan sát thân thọ tâm hoặc pháp khi đối tượng nào đang nổi trội.
Khi đau răng, nếu con chánh niệm tỉnh giác vừa đủ (đúng mức) thì dù cảm thọ đau đến đâu vẫn thấy được thực tánh vô thường, khổ, vô ngã của nó, và tâm vẫn không dao động, nếu tâm sân khởi lên chỉ biết đang có sân... nên tánh biết vẫn trong sáng.
Nhưng vì chánh niệm tỉnh giác chưa đủ hoặc quá mức nên khi quá đau con không còn trọn vẹn tỉnh thức được nữa và phải dùng tới biện pháp đối trị bằng cách quan sát hơi thở. Làm như vậy tuy thấy dễ chịu hơn nhưng lại không ngay đó thấy được thực tánh của cảm thọ đau.
Đừng nỗ lực hành thiền như một biện pháp đối kháng mà chỉ nên trọn vẹn tỉnh thức với thực tại thân thọ tâm pháp một cách tự nhiên bình thường với tâm thái càng buông thư con càng thấy dễ chịu đựng hơn, đồng thời cũng thấy được thực tánh pháp, dù đó là lúc cận tử.
Trao đổi
Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.